DOI :10.26650/ISTJECON2022-1122890   IUP :10.26650/ISTJECON2022-1122890    Full Text (PDF)

Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies

Başak Işıl Alpar

Following governments and corporations, financial institutions and banks opened a new path for themselves through household indebtedness during the financialization process, which accelerated with neoliberalism and globalization and expanded the scope of inclusiveness. Regarding this mentality, this situation is related to the desire for control that emerged during the transition from natural philosophy to the scientific revolution. It is also related to developing an economic mentality that does not overlap with society and humanity by embracing capitalism’s theoretical foundations. In this context, quantitative and qualitative financialization strategies have emerged to cover people from almost every income group. Some of the people who are targeted by financialization through household indebtedness are also the people for whom these social policies exist. Therefore, this study aims to examine the transformative effect of the financial structure that provides income through household indebtedness on social policies and lending strategies developed for households. Result of the literature review reveals that welfare states and social inclusion are replaced by debtfare states and financial inclusion, respectively. Moreover, this situation is interpreted as the financialization of social policies. Financialization and lending strategies developed as part of financial restructuring strengthen market power while weakening the social state. Furthermore, households facing deficiencies in social state welfare provision and seeking individual loans to meet their basic needs constitute an indebted society.

JEL Classification : A12 , F65 , H53 , G51 , D14
DOI :10.26650/ISTJECON2022-1122890   IUP :10.26650/ISTJECON2022-1122890    Full Text (PDF)

Sosyal Politikaların Finansallaşması Bağlamında Hanehalkı Borçluluğu

Başak Işıl Alpar

Neoliberalizm ve küreselleşmeyle birlikte hız kazanan ve kapsayıcılık alanını genişleten finansallaşma sürecinde finansal kurumlar ve bankalar, devletler ve şirketlerden sonra hanehalkı borçluluğu üzerinden kendilerine yeni bir kazanç kapısı açmıştır. Bu durum zihniyet yapısı bakımından doğa felsefesinden bilim devrimine geçişte ortaya çıkan kontrol etme isteğinin ve kapitalizmin teorik temellerine bürünerek toplum ve insanlık ile örtüşmeyen bir iktisat anlayışının gelişmesi ile ilgilidir. Bu bağlamda niceliğe ve niteliğe yönelik finansallaşma stratejileri neredeyse her gelir grubundan insanı kapsar hale gelmiştir. Nitekim finansallaşmanın hanehalkı borçluluğu üzerinden hedefine aldığı bazı bireyler, aynı zamanda sosyal politikaların varlık amacı olan bireylerden başkası değildir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı hanehalkı borçluluğu üzerinden kazanç sağlayan finansal yapının sosyal politikalar üzerindeki etkilerini ve hanehalklarına yönelik olarak geliştirilen borçlandırma stratejilerini incelemektir. Literatür taraması neticesinde refah devletlerinin yerini borç refahı devletlerinin, sosyal içermenin yerini finansal içermenin aldığı ve bu durumun sosyal politikaların finansallaşması şeklinde yorumlandığı görülmektedir. Finansallaşma ve finansal yeniden yapılanma kapsamında geliştirilen borçlandırma stratejileri, piyasa iktidarına güç kazandırırken aynı zamanda sosyal devleti güçten düşürmektedir. Ayrıca sosyal devletlerin refah temininde eksiklerle karşılaşan hanehalklarının temel gereksinimlerini finanse etmek için bireysel kredilere başvurması; borçlu bir toplum yapısı meydana getirmektedir.

JEL Classification : A12 , F65 , H53 , G51 , D14


Individuals, households, states, and businesses are concerned about the phenomenon of debt or indebtedness. Although indebtedness is not a new notion, it needs to be reinterpreted from time to time. Governments use loans to invest or implement policies; companies, to increase earnings or expand production capacity; and individuals, primarily to consume. However, in comparison to other units, household economic power is quite limited. Changes in mentality and system are at work in this situation. The scientific revolution’s shift in mentality from “recognition/definition” to “control” has reproduced its financial equivalent in the form of debt supervision. Moreover, the change in economic mentality, which does not correspond with human reality, loses the meaning of balance and savings, and emphasizes consumption, has also caused the phenomenon of indebtedness to rise alongside neoliberalism, globalization, and financialization processes.

The financial sector has shifted its focus to households and begun a restructuring process based on new lending strategies. These strategies can be classified into quantitative and qualitative. Under the banner of “financial inclusion,” quantitative strategies are designed to cover all possible population groups, from rich to poor. However, we cannot claim that this inclusiveness is achieved for a social reason. The rich and working classes have put forward a value for the financial sector because of the guarantee they provide to the system in loan repayment. Meanwhile, the poor individuals have put forward a value because of the fractional reserve system and debt-based monetary system, which makes it profitable with each new customer. Furthermore, qualitative strategies have been developed to include individuals who are distant from debt for various reasons or certain population segments. Some of these strategies are ethical banking for socially responsible individuals, gender equality for women, and private pensions promising a better life for the elderly. With the restructuring of financial institutions, the traditional forms of borrowing, referred to as “informal” by the financial system, have been replaced by “formal” (bank credits). However, loans imposed a financial burden on individuals and households due to interest payments.

As financialization has increased, some issues in the field of social policies have begun to emerge. Although credit policies strengthened the market power, they also weakened social policies by utilizing economic and non-economic factors (e.g., unpaid household labor and public services), particularly in labor force reproduction. Funds from households and the government began to flow into the private capital sector. Moreover, employee wages and salaries fed the financial system’s earnings due to insufficient income, whereas the inadequacy of pensions due to social security reforms fed the insurance companies through private pension funds. Therefore, the inadequacy of real wages puts financialization pressure on social policies. In other words, the need to feed the deficit created by individual incomes transferred to financial channels via indebtedness causes social policies to become financial system instruments and lose power.

Individuals are forced to borrow when the limited increase in real wages is combined with the inadequacy of public services. Although the social aspect of citizenship has weakened, its financial aspect has emerged. Furthermore, welfare states are now paradoxically known as “debtfare states.” The function of social policies has also been raised in this context. Based on a literature review, this study aims to examine the quantitative and qualitative lending strategies of financial institutions and banks that profit from household indebtedness, and their transformative effect on social policies.

It has been demonstrated that capitalists will not close the ledger as long as the financial system is fed by household debt. Financialization will continue to set the agenda for the functions of social policies that have been taken over. Moreover, we can argue that preventing the debt cycle through debt restructuring should be one of the primary goals of social welfare states. Furthermore, additional social and economic safeguards should be put in place to prevent predatory financial inclusion based on age, gender, and other disadvantages. In summary, the principle of “first do no harm” (primum non nocere) in medical sciences should also be applied to the social sciences. 

PDF View


  • Alvaredo, F., Chancel, L., Piketty, T., Saez, E., & Zucman, G. (2018). Dünya eşitsizlik raporu. Erişim adresi: google scholar
  • Angeles, L. (2015). Credit expansion and the economy. Applied Economics Letters, 22(13), 1-19. google scholar
  • Atalay-Soygök, P. (2019). Borçlanmanın bireyin gündelik hayatına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Programlar Enstitüsü, İstanbul. google scholar
  • Atamtürk, B., Demiröz, D. M. & Kaymakçı, Ö. B. (2021). İktisattan çıkış. İstanbul: Der Yayınları. google scholar
  • Aytürk, Y. (2011). Finansallaşma ve reel ekonomi. H. Kozanoğlu (Ed.), Uç(ur)amayan balon: Finans kitabı içinde (s. 60-90). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
  • Bahire, E. (2020). Financialization, solidarity, and conflict. Economic Anthropology, 7, 159-161. google scholar
  • Balasubramanian, P. (2021). Debt in everyday life: A critique on the increasing role of finance in social policy. German Development Institute, 1-1. Retrieved from media/German_Development_Institute_Balasubramanian_2021-12-15.pdf google scholar
  • Bergen, L. (2012). Ahlak ayaklanması. İstanbul: Ayışığı Yayınları. google scholar
  • Bilen, M. (2018). İslami iktisat ve insan. M. K. Arıcan, M. E. Kala, Y. E. Aydınbaş (Ed.), İnsan, ahlâk ve iktisat: “Prof. Dr. Sabahattin Zaim Hocanın Aziz Hatırasına” kitabı içinde (s. 187-193). Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları. google scholar
  • Buğday, E. B., Şener, A. & Güzel, Y. (2020). Tüketicilerin bireysel kredi kullanım davranışlarının analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1130-1148. google scholar
  • Buğra, A., Keyder, Ç. & Erdem, I. (2012). Sosyal yardım uygulamaları ve topluma yararlı faaliyet karşılığında asgari gelir desteği uygulaması. Ankara: UNDP Erişim adresi: publicationsDocuments/socialassistancereports.pdf google scholar
  • CADTM (2022). Retrieved from google scholar
  • Churchill, S. A., & Marisetty, V. B. (2019). Financial inclusion and poverty: A tale of forty-five thousand households. Applied Economics, 52(16), 1777-1788. google scholar
  • Crouch, C. (2014). The governance of labour market insecurity during the crisis. Stato e mercato, 34(1), 69-86. google scholar
  • Çelik, S. (2021). İdeolojileri tanımak seküler dinler: İdeolojiler. İstanbul: Etiket Yayınları. google scholar
  • Çetin, B. I. (2013). İktisadi sistemler bağlamında gelir dağılımı - kredi ekonomisi ilişkisi ve Türkiye. Ankara: ÇASGEM Yayınları. google scholar
  • Çetin, B. I. (2017). Sosyal politika ve vatandaşlık: Türkiye için asgari gelir desteği. İstanbul: Filiz Kitabevi. google scholar
  • Debt Collective (2022). Retrieved from google scholar
  • Demirel, Y. (2020). Kredili hayatlar: Toplumsal dayanışma ve borçlanma kültürü üzerine sosyolojik bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. google scholar
  • Dienst, R. (2015). Borç bağları (S. Karadoğan, Çev.). İstanbul: Açılım Kitap. google scholar
  • Dilik, S. (1976) Servetin geniş kitlelere yayılması. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları. google scholar
  • DPT (1963). Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963-1967). google scholar
  • Durmuş, M. (2010). Aşırı birikim-finansallaşma ilişkisinin 2008 krizi bağlamında analizi. Ekonomik Yaklaşım, 21(77), 1-48. google scholar
  • Dymski, G. A (2009). Racial exclusion and the political economy of the subprime crisis. Historical Materialism, 17, 149-179. google scholar
  • Eğilmez, M. (2020a). Örneklerle kolay ekonomi ( İstanbul: Remzi Kitabevi. google scholar
  • Eğilmez, M. (2020b). Tarihsel süreç içinde dünya ekonomisi ( İstanbul: Remzi Kitabevi. google scholar
  • El-Attâs, S. M. N. (2016). İslâm sekülerizm ve geleceğin felsefesi ( (M. E. Kılıç, Çev.). İstanbul: İnsan Yayınları. google scholar
  • Epstein, G. A. (2005). Introduction: Financialization and the world economy. G. A. Epstein (Ed.), Financialization and the world economy, Cheltenham: Edward Elgar Publishing. google scholar
  • EUROFOUND (2017). European Quality of Life Survey 2016: Quality of life, quality of public services, and quality of society Publications Office of the European Union, Luxembourg. Retrieved from ef1733en.pdf google scholar
  • Ferretti, F., & Vandone, D. (2019). Personal debt in Europe: The EU financial market and consumer insolvency. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
  • Fine, B. (2012). Financialization and social policy. In P. Utting, S. Razavi & R. V. Buchholz (Eds.), The global crisis and transformative social change (pp. 103-122) London: Palgrave Macmillan. https:// google scholar
  • Fromm, E. (2019). Sahip olmak ya da olmak: İki varoluş biçimi üzerine bir inceleme ( (A. Arıtan, Çev.). İstanbul: Say Yayınları. google scholar
  • Gündoğdu, A. (2018). Etik bankacılık ve Türkiye’de uygulanabilirliği. İş Ahlakı Dergisi, 11(2), 255273. google scholar
  • Güngen, A. R. (2021). Borçlandırma siyaseti: Türkiye’de finansal içerilme. İstanbul: İletişim Yayınları. google scholar
  • Güven, S. (2001). Sosyal politikanın temelleri ( Bursa: Ezgi Kitabevi. google scholar
  • Harari, D. (2018). Household debt: statistics and impact on economy. House of Commons Library, Briefing Paper No: 7584, 1-26. google scholar
  • Henry, J. (2011). Bilim devrimi ve modern bilimin kökenleri ( (S. Değirmenci, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları. google scholar
  • IMF (2017). Household debt and financial stability. Global financial stability report October 2017: Is growth at risk? Retrieved from global-financial-stability-report-october-2017 google scholar
  • Kaplan, M. (2014). Rasyonel insanın problemli ekonomik dünyası. Konya: Aybil Yayıncılık. google scholar
  • Karaçimen, E. (2015). Türkiye’de finansallaşma: Borç kıskacında emek. İstanbul: Sosyal Araştırmalar Vakfı. google scholar
  • Karakaya, M. F. (2021). Bir toplumsal ilişki biçimi olarak borçla satın alma: Tarihsel ve mikro-sosyolojik bir inceleme. (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. google scholar
  • Karataş, T. (2018). Bir finansallaşma göstergesi olarak Türkiye ekonomisinde borçların dönüşümü: 2002-2017. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 40(2), 255-273. doi:10.14780/ muiibd.511031 google scholar
  • Kozanoğlu, H. (2011). Finansallaşma ve Türkiye. H. Kozanoğlu (Ed). Uç(ur)amayan balon: Finans kitabı içinde (s. 11-59). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
  • Köse, A. H. & Öncü, A. (2006). Tahsildarlar ve borçlular: Karşı iktisat gözüyle dünya kapitalizmi ve Türkiye. İstanbul: Evrensel Basım Yayın. google scholar
  • Kuş, B. (2015). Sociology of debt: States, credit markets, and indebted citizens. Sociology Compass, 9(3), 212-223. google scholar
  • Kuş, B. (2016). Financial citizenship and the hidden crisis of the working class in the “New Turkiye”. Middle East Report, 278, 40-48. Retrieved from google scholar
  • Lapavitsas, C. (2011). Theorizing financialization. Work, Employment and Society, 25(4), 611-626. doi:10.1177/0950017011419708 google scholar
  • Lavinas, L. (2017). The takeover of social policy by financialization: The Brazilian paradox. New York: Palgrave Macmillan. google scholar
  • Lavinas, L. (2018). The collateralization of social policy under financialized capitalism. Development and Change 0(0), 1-16. doi:10.1111/dech.12370 google scholar
  • Lavinas, L., Bressan, L., Rubin, P., & Cordilha, A. C. (2022). The financialization of social policy: An overview. IE-UFRJ Discussion Paper 001/2022, 1-28. Retrieved from publicacoes-j/textos-para-discussao.html google scholar
  • Lazzarato, M. (2015). Borçlandırılmış insanın imali ( (M. Erşen, Çev.). İstanbul: Açılım Kitap. google scholar
  • LeBaron, G. (2014). Reconceptualizing debt bondage: Debt as a class-based form of labor discipline. Critical Sociology, 40(5), 763-780. google scholar
  • Leicht, K. T., & Fitzgerald, S. T. (2014). The real reason 60 is the new 30: Consumer debt and income insecurity in late middle age. The Sociological Quarterly, 55, 236-260. google scholar
  • OECD (2021). OECD economic surveys: Turkiye 2021. Retrieved from https://www.oecd-ilibrary. org/sites/73effaa5-en/index.html?itemId=/content/component/73effaa5-en google scholar
  • OECD (2022). Household debt (indicator). Retrieved from doi:10.1787/f03b6469-en google scholar
  • Orhangazi, Ö. (2008). Keynesgil finansal düzenlemelerden finansallaşmaya: İktisat literatürü ve ABD ekonomisinin finansallaşmasına tarihsel bir bakış. ODTÜ Gelişme Dergisi, 35, 133-159. google scholar
  • Özel, M. (2018). Modern iktisat, din ve ahlâk. M. K. Arıcan, M. E. Kala, Y. E. Aydınbaş (Ed.), İnsan, ahlâk ve iktisat: “Prof. Dr. Sabahattin Zaim Hocanın Aziz Hatırasına” kitabı içinde (s. 163-172). Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları. google scholar
  • Ross, A. (2013). Krediokrasi ve borç reddi davası. (E. Ataseven, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
  • Saad-Filho, A. (2016). Social policy beyond neoliberalism: From conditional cash transfers to pro-poor growth. Journal of Poverty Alleviation and International Development, 7(1), 67-93. google scholar
  • Sapancalı, F. (2009). Toplumsal açıdan yaşam kalitesi. İzmir: Altın Nokta Basım Yayın Dağıtım. google scholar
  • Sen, A. (2003). Etik ve ekonomi (A. Süha, Çev.). İstanbul: Doğan Kitap. google scholar
  • Soederberg, S. (2014). Debtfare states and the poverty industry: Money, discipline and the surplus population, New York: Routledge. google scholar
  • Strike Debt (2022). Retrieved from google scholar
  • Şener, A., Yücel, S. & Gündüzalp, A. A. (2020). Covid-19 sürecinde tüketicilerin finansal durum ve davranışlarına ilişkin bir değerlendirme. Pearson Journal of Social Sciences & Humanities, 5(7), 62-81. google scholar
  • Tabakoğlu, A. (2018). İktisat ve ahlâk. M. K. Arıcan, M. E. Kala, Y. E. Aydınbaş (Ed.), İnsan, ahlâk ve iktisat: “Prof. Dr. Sabahattin Zaim Hocanın Aziz Hatırasına” kitabı içinde (s. 30-123). Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları. google scholar
  • Tufail, Z. N. (2019). Who is in debt? The role of social class, the welfare state, and a culture of finance. (Doctoral dissertation). University of California, Irvine, CA. google scholar
  • TÜİK (2020a). Gelir ve yaşam koşulları araştırması, 2019. Erişim adresi: Index?p=Gelir-ve-Yasam-Kosullari-Arastirmasi-2019-33820 google scholar
  • TÜİK (2020b). Hanehalkı tüketim harcaması (bölgesel), 2019. Erişim adresi: Bulten/Index?p=Hanehalki-Tuketim-Harcamasi-(Bolgesel)-2019-33594 google scholar
  • TÜİK (2021). Gelir ve yaşam koşulları araştırması, 2020. Erişim adresi: Index?p=Gelir-ve-Yasam-Kosullari-Arastirmasi-2020-37404 google scholar
  • Walker, C., & Değirmencioğlu, S. M. (2015). Introduction. In S. M. Değirmencioğlu & C. Walker (Eds.), Social and psychological dimensions of personal debt and the debt industry (pp. 1-15) London: Palgrave McMillan. google scholar
  • Y enice, A. C. & Genç, A. T. (2019). Hanehalkı borçlanma davranışlarında karz-ı hasen’in yeri. S. Kaya, M. Özdemir, A. T. Genç (Ed.), Karz-ı Hasen’in Kurumsallaşması kitabı içinde (s. 101-128), İstanbul: Ensar Neşriyat. google scholar
  • Y ılmaz, M. & Genel, Z. (2021). Neoliberalizm ve çalışma hayatının biyopolitik inşası. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 23(41), 252-265. google scholar
  • Y ılmaz, S. (2009). John Kenneth Galbraith: İktisadi düşüncenin değişimine bir katkı. İstanbul: Kalkedon Yayınları. google scholar
  • Y umuşak, İ. G. (2018). Para - kur sistemi ve ahlâk: “Kötü para iyi parayı kovar”. M. K. Arıcan, M. E. Kala, Y. E. Aydınbaş (Ed.), İnsan, ahlâk ve iktisat: “Prof. Dr. Sabahattin Zaim Hocanın Aziz Hatırasına” kitabı içinde (s. 360-376). Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları. google scholar


Copy and paste a formatted citation or use one of the options to export in your chosen format



Alpar, B.I. (2022). Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies. Istanbul Journal of Economics, 72(1), 1-38.


Alpar B I. Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies. Istanbul Journal of Economics. 2022;72(1):1-38.


Alpar, B.I. Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies. Istanbul Journal of Economics, [Publisher Location], v. 72, n. 1, p. 1-38, 2022.

Chicago: Author-Date Style

Alpar, Başak Işıl,. 2022. “Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies.” Istanbul Journal of Economics 72, no. 1: 1-38.

Chicago: Humanities Style

Alpar, Başak Işıl,. Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies.” Istanbul Journal of Economics 72, no. 1 (Dec. 2023): 1-38.

Harvard: Australian Style

Alpar, BI 2022, 'Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies', Istanbul Journal of Economics, vol. 72, no. 1, pp. 1-38, viewed 2 Dec. 2023,

Harvard: Author-Date Style

Alpar, B.I. (2022) ‘Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies’, Istanbul Journal of Economics, 72(1), pp. 1-38. (2 Dec. 2023).


Alpar, Başak Işıl,. Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies.” Istanbul Journal of Economics, vol. 72, no. 1, 2022, pp. 1-38. [Database Container],


Alpar BI. Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies. Istanbul Journal of Economics [Internet]. 2 Dec. 2023 [cited 2 Dec. 2023];72(1):1-38. Available from: doi: 10.26650/ISTJECON2022-1122890


Alpar, BaşakIşıl. Household Indebtedness in the Context of the Financialization of Social Policies”. Istanbul Journal of Economics 72/1 (Dec. 2023): 1-38.


Published Online30.06.2022


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


Istanbul University Press aims to contribute to the dissemination of ever growing scientific knowledge through publication of high quality scientific journals and books in accordance with the international publishing standards and ethics. Istanbul University Press follows an open access, non-commercial, scholarly publishing.