Research Article


DOI :10.26650/di.2019.30.1.0077   IUP :10.26650/di.2019.30.1.0077    Full Text (PDF)

An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik

Veysel GögerHüseyin Sarıkaya

This study is on a less-known Ottoman historian ʻUthmān Fütūḥī and his works, particularly his chronicle about the Yemen expedition (1569-1571). The author wrote two books. The first, titled ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik, is about this Yemen expedition. The scribe committed this work to paper upon request of Kūjā Sinān Pasha who was the chiefcommander of the Ottoman troops dispatched to Yemen to suppress the Zeydī uprising. We now have two copies of this work (full and incomplete), which are accessible. ʻUthmān Fütūḥī benefited to a considerable extent -as a reference- from Nāme-i Fütūḥ-ı Yemen by Muṣṭafá Rumūzī. However, we have additionally found out that Fütūḥī narrates some specific information that Rumūzī doesn’t. Fütūḥī’s second work with religious content is called Kenz al-Mewâʻiẓ. As far as we know, the sole copy is in the Egyptian National Library and Archives. Fütūḥī submitted this manuscript to Khādim Mesīḥ Pasha, the then-Egypt Governor. 

DOI :10.26650/di.2019.30.1.0077   IUP :10.26650/di.2019.30.1.0077    Full Text (PDF)

Bir Osmanlı Tarihçisi: Osmân Fütûhî ve ʻAcâʼibü’l-Mehârib ve Garâʼibü’l-Meʻârik Adlı Eseri

Veysel GögerHüseyin Sarıkaya

Bu çalışma, kimliği pek de bilinmeyen bir Osmanlı tarihçisi Osmân Fütûhî ve onun eserleri –özellikle de Yemen seferi hakkında kaleme aldığı kroniği– hakkındadır. Müellifin iki eser kaleme aldığı bilinmektedir. Bunlar arasında bulunan ʻAcâʼibü’l-Mehârib ve Garâʼibü’l-Meʻârik başlıklı eseri Yemen seferi (1569-1571) üzerinedir. Yazar, Zeydî isyanını bastırmak amacıyla Yemen’e sevk edilen Osmanlı askerî kuvvetlerinin başkumandanı Koca Sinân Paşa’nın isteği üzerine bu eseri kaleme almıştır. Bu eserin günümüze ulaşılabilen iki ayrı nüshasına da (biri tam diğeri eksik nüsha) sahibiz. Müellif, ana kaynak olarak Mustafa Rumûzî tarafından kaleme alınan Nâme-i Fütûh-ı Yemen adlı eserden önemli ölçüde faydalanmıştır. Bunun yanında, Fütûhî’nin Rumûzî’de yer almayan bazı özgün bilgileri naklettiği de anlaşılmaktadır. Fütûhî’nin dinî muhtevaya sahip ikinci çalışması Kenzü’l-Mevâʻiz olarak anılmaktadır. Bildiğimiz kadarıyla eserin tek nüshası Mısır Milli Kütüphanesi ve Arşivi’nde bulunmaktadır. Fütûhî bu nüshayı dönemin Mısır Valisi Hâdim Mesîh Paşa’ya sunmuştur. 


PDF View

References

  • Archival Sources and Manuscript Books google scholar
  • The Prime Ministry Ottoman Archive (BOA), Mühimme Defteri (MD), no: 21. google scholar
  • Fütūḥī, ʻUthmān. ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik. Bibliothèque Nationale de France, Suppl. Turc. no. 174; The Library of Topkapı Palace Museum, K. 908. google scholar
  • Fütūḥī, ʻUthmān. Kenz al-Mewāiẓ. The Egyptian National Library and Archives (دار الكتب = Dār al-Kütüb), Taṣawwuf wa Akhlāq al-Dīniyyah Türkī, no. 160. google scholar
  • Academic Studies and Chronicles google scholar
  • Baghdādli, Bābān-dhāde ʻİsmāʻīl Pasha. Īḍāḥ al-Meknūn fī al-Dheyl ‘alā Keshf al-Ẓünūn ‘an Asmāʼ al-Kütüb wa al-Fünūn. emend. Kilisli Rifat Bilge. 2 vol. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1947. google scholar
  • Blackburn, J. Richard. “The Collapse of Ottoman Authority in Yemen, 968/1560-976/1568.” Die Welt des İslams 19, no. 1-4 (1979): 119-176. google scholar
  • Deniz, Şefaattin. “Mesih Paşa, Hadım.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA). Suppl. 2: 259-260. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2016. google scholar
  • al-Nehrewālī, Qutb al-Dīn Muhammed b. Ahmed al-Mekkī. Ghazawāt al-Jerākise wa al-Etrāk fī Jenūb al-Jazīrah al-Müsemmá al-Barq al-Yemānī fi al-Fetḥ al-ʻUthmānī. inves. Ḥamed al-Jāsir. Riyād: Dār al-Yemāmah li al-Baḥth wa al-Terjamah wa al-Nashr, 1387/1967. google scholar
  • Karatay, Fehmi Edhem. Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Kataloğu. 2 vol. İstanbul: Topkapı Sarayı Müzesi Yayınları, 1961. google scholar
  • Önal, Ahmet. “Koca Sinan Paşa’nın Hayatı ve Siyasî Faaliyetleri (1520-1596).” Ph.D Diss., Marmara University, 2012. google scholar
  • Serhengī. Fetih-nâme-i ‘Akl-i Vâdî-i Serhengî. Edited by Veysel Göger and Hüseyin Sarıkaya. İstanbul: Nizamiye Akademi, 2015. google scholar
  • Yavuz, Hulûsi. “Kâbe ve Haremeyn’in Muhâfazası Bakımından Hadım Süleyman ve Sinan Paşalar’ın Yemen Seferi.” Diyanet Dergisi 19, no. 4 (1983): 43-50. google scholar
  • Yavuz, Hulûsi. “Osman el-Fütûhî’nin Acâ’ibü’l-Muhârib ve Garâ’ibü’l-Ma’ârik Başlıklı Yemen Tarihi ve Ehemmiyeti.” In Siyaset ve Kültür Tarihi Açısından Osmanlı Devleti ve İslâm. 219222. İstanbul: İz Yayıncılık, 1991. google scholar
  • Yavuz, Hulûsi. Kâbe ve Haremeyn İçin Yemen’de Osmanlı Hâkimiyeti (1517-1571). İstanbul: Serbest Matbaası, 1984. google scholar
  • Yavuz, Hulûsi. Yemen’de Osmanlı İdâresi ve Rumûzî Târihi (923-1012/1517-1604). 2 vol. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2003. google scholar

Citations

Copy and paste a formatted citation or use one of the options to export in your chosen format


EXPORT



APA

Göger, V., & Sarıkaya, H. (2019). An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik. darulfunun ilahiyat, 30(1), 65-78. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077


AMA

Göger V, Sarıkaya H. An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik. darulfunun ilahiyat. 2019;30(1):65-78. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077


ABNT

Göger, V.; Sarıkaya, H. An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik. darulfunun ilahiyat, [Publisher Location], v. 30, n. 1, p. 65-78, 2019.


Chicago: Author-Date Style

Göger, Veysel, and Hüseyin Sarıkaya. 2019. “An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik.” darulfunun ilahiyat 30, no. 1: 65-78. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077


Chicago: Humanities Style

Göger, Veysel, and Hüseyin Sarıkaya. An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik.” darulfunun ilahiyat 30, no. 1 (Jul. 2022): 65-78. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077


Harvard: Australian Style

Göger, V & Sarıkaya, H 2019, 'An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik', darulfunun ilahiyat, vol. 30, no. 1, pp. 65-78, viewed 6 Jul. 2022, https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077


Harvard: Author-Date Style

Göger, V. and Sarıkaya, H. (2019) ‘An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik’, darulfunun ilahiyat, 30(1), pp. 65-78. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077 (6 Jul. 2022).


MLA

Göger, Veysel, and Hüseyin Sarıkaya. An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik.” darulfunun ilahiyat, vol. 30, no. 1, 2019, pp. 65-78. [Database Container], https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077


Vancouver

Göger V, Sarıkaya H. An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik. darulfunun ilahiyat [Internet]. 6 Jul. 2022 [cited 6 Jul. 2022];30(1):65-78. Available from: https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077 doi: 10.26650/di.2019.30.1.0077


ISNAD

Göger, Veysel - Sarıkaya, Hüseyin. An Ottoman Historian: ʻUthmān Fütūḥī and His Work ʻAjāʼib al-Meḥārib ve Gharāʼib al-Meʻārik”. darulfunun ilahiyat 30/1 (Jul. 2022): 65-78. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0077



TIMELINE


Submitted08.03.2019
Accepted18.06.2019

LICENCE


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


SHARE




Istanbul University Press aims to contribute to the dissemination of ever growing scientific knowledge through publication of high quality scientific journals and books in accordance with the international publishing standards and ethics. Istanbul University Press follows an open access, non-commercial, scholarly publishing.