Research Article


DOI :10.26650/di.2019.30.1.0010   IUP :10.26650/di.2019.30.1.0010    Full Text (PDF)

A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction

Muhammed İsa Yüksek

The introductions to commentary books contains rich content in terms of the Qurʾān Sciences and the methodology of commentary. In some of these introductions, the theoretical dimension of commentary is much more advanced than the works which carry the title of methodology of commentary. The introduction that Abū Sanā al-Iṣfahānī wrote it for his commentary named Anvārü’l-Haḳāʾiḳ draws attention by it’s titles and style. There are titles about the science of fiqh and kalām with language and Qurʾān and meaning and commentary, in the introduction which contains twentythree chapter. As can be seen, this introduction was written on the basis of Rāgıb al-Iṣfahānī’s work called Muqaddimatu Cāmiüt-Tafāsīr and used the schematic explanations of this book on the subject level. And Muhyiddin al-Kāfiyacī created his work at-Taysīr on Rāgıb al-Iṣfahānī’s introduction. This study introduces the missing link of a tradition that examines the commentary in philosophical dimension and analyzes the contribution of Abū Sanā al-Iṣfahānī to the methodology of commentary. 

DOI :10.26650/di.2019.30.1.0010   IUP :10.26650/di.2019.30.1.0010    Full Text (PDF)

Dil-Kur’ân-Anlam Üzerine Tefsire Metodolojik Bir Katkı -Ebüssenâ el-İsfahânî’nin Mukaddimesi

Muhammed İsa Yüksek

Tefsir mukaddimeleri, Kur’ân ilimleri ve tefsir usûlü açısından zengin bir muhtevaya sahiptir. Bu mukaddimelerin bazılarında tefsirin teorik boyutu, tefsir usulü başlığını taşıyan eserlerden çok daha ileri düzeyde konu edilmektedir. Ebüssenâ elİsfahânî’nin (ö. 749/1348) Envârü’l-ḥaḳāʾiḳi’r-rabbâniyye isimli tefsirine yazdığı mukaddime de içerdiği başlıklar ve sahip olduğu üslupla dikkat çekmektedir. Yirmi üç kısımdan oluşan mukaddimede dil, Kur’ân, anlam, tefsir gibi önemli konuların yanında fıkıh ve kelam ilimlerine ait başlıklar yer almaktadır. Görüldüğü kadarıyla bu mukaddime, Râgıp el-İsfahânî’nin (ö. V/XI. yüzyılın ilk çeyreği) Muḳaddimetü Câmiʿi’t-tefâsîr isimli eseri temel alınarak kaleme alınmış ve eserdeki şematik anlatımları konu düzeyinde işlemiştir. Muhyiddîn el-Kâfiyecî (ö. 879/1474) ise et-Teysîr fî ḳavâʿidi ʿilmi’t-tefsîr isimli eserini, Ebüssenâ el-İsfahânî’nin mukaddimesi üzerine kurgulamıştır. Bu çalışma, tefsiri felsefî boyutta konu edinen bir geleneğin bu zamana kadar çok gündeme gelmeyen kayıp halkasını tanıtmakta ve Ebüssenâ el-İsfahânî’nin tefsir metodolojisine sunduğu katkıyı analiz etmektedir. 


PDF View

References

  • Âmidî, Ali b. Muhammed. el-İḥkâm fî uṣûli’l-aḥkâm. 4 Cilt. Riyad: Dârü’s-Sumay’î, 2003. google scholar
  • Arıkaner, Yusuf. Ebu’s-Senâ Şemseddin el-İsfahânî’nin Ulûhiyet Anlayışı. Yüksek Lisans, İstanbul Üniversitesi, 2018 google scholar
  • Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdülkāhir b. Tâhir b. Muhammed et-Temîmî. Uṣûlü’d-dîn. Thk. Ahmed Şemsüddin. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002. google scholar
  • Bâkıllânî, Muhammed b. Tayyib. İʿcâzü’l-Ḳurʾân. Thk. Ahmed Sakar. Kahire: Dârü’l-Maârif, ts. google scholar
  • Boyalık, Taha. Molla Fenari’nin Aynu’l-Ayan adlı tefsirinin mukaddimesi. Yüksek Lisans, Marmara Üniversitesi, 2007. google scholar
  • Buhârî, Ebû Abullah, Muhammed b. İsmail b. İbrahim b. el-Muğîre. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. Thk. Muhammed Züheyr b. Nasr. 9 Cilt. By. Dâru Tavku’n-Necât, 2001. google scholar
  • Bulut, Ali. Erken Dönem Tefsir Mukaddimelerinin Tefsir Usûlü Açısından Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 2009. google scholar
  • Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Rüknüddîn Abdülmelik b. Abdillâh b. Yûsuf. el-İrşâd ilâ ḳavâṭıʿi’l-edille fî uṣûli’l-iʿtiḳād. Thk. Muhammed Yusuf Musa. Kahire: Mektebetü’l-Hancî, 1950. google scholar
  • Demir, Mehmet. Ebu’s-Senâ el-İsfahânî’nin Nâziru’l-Ayn Adlı Eserinin Tercümesi, Takdim ve Tahkiki. Yüksek Lisans, Marmara Üniversitesi, 2015. google scholar
  • Demirci, Muhsin. Ebûs-Senâ Mahmûd ibn Abdi’r-rahmân el-İsfahânî (öl. 749/1348) ve Tefsirindeki Metodu. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 1987. google scholar
  • Demirci, Muhsin. “İsfahânî, Mahmûd b. Abdurrahman” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22: 509-510. Ankara: TDV Yayınları, 2000. google scholar
  • Ebû Hayyân, Muhammed b. Yusuf el-Endelûsî. el-Baḥrü’l-muḥîṭ. Thk. Âdil Ahmed Abdülmevcûd, Ali Muhammed Muavvid. 8 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1993. google scholar
  • Ebüssenâ el-İsfahânî, Şemsüddîn Mahmûd b. Abdirrahmân b. Ahmed. Envârü’l-ḥaḳāʾiḳı’rrabbâniyye fî tefsîri’l-leṭâʾifi’l-Ḳurʾâniyye. Ayasofya, 176: 1a-607b. Süleymaniye Kütüphanesi. google scholar
  • Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed. el-Müstaṣfâ min ʿilmi’l-uṣûl. Thk. Hamza b. Züheyr Hafız. 4 cilt. Medine: y.y., ts. google scholar
  • Güven, Şahin. Çokanlamlılık Sorunu. İstanbul: Denge Yayınları, 2005. google scholar
  • İbn Âşûr, Muhammed et-Tâhir b. Muhammed. et-Taḥrîr ve’t-tenvîr. 30 Cilt. Tunis: ed-Dârü’tTunusiyye, 1984. google scholar
  • İsnevî, Ebû Muhammed Cemaleddin Abdürrahîm b. el-Hasan. Nihâyetü’s-sûl fî şerḥi Minhâci’luṣûl. 4 Cilt. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, ts. google scholar
  • Kâdî Abdülcebbâr, Ebü’l-Hasen Kâdî Abdülcebbâr b. Ahmed el-Hemedânî. Şerḥu’l-Uṣûli’l-ḫamse. Kâhire: Mektebetü Vehbe, 1996. google scholar
  • Kâfiyecî, Muhyiddîn Muhammed b. Süleyman. et-Teysîr fî ḳavâʿidi ʿilmi’t-tefsîr. Thk. Enver Mahmud el-Mürsî. Tanta: Dârü’s-Sahâbe li’t-Türâs, 2007. google scholar
  • Karacelil, Süleyman. Tefsir Usûlü’nün Yapısı ve İşlevi. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2010. google scholar
  • Kaya, Mesut. “Dönemsel İlmî Şartların Müfessirin Donanımı Üzerindeki Belirleyiciliği -Klasik ve Modern Dönem Mukayesesi-”, Marife: Dini Araştırmalar Dergisi 13, no. 3 (2013): 9–31. google scholar
  • Kehhâle, Ömer Rızâ, Muʿcemi’l-müʾellifîn. 4 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 1993. google scholar
  • Koca, Ferhat. İslam Hukuk Metodolojisinde Tahsis. İstanbul: İsam Yayınları, 2011. google scholar
  • Koçyiğit, Hikmet. Müfessirin Nitelikleri Üzerine. İstanbul: Pınar Yayınları, 2015. google scholar
  • Mâtürîdî, Ebu Mansur Muhammed b. Muhammed. Te’vilâtü ehli’s-sünne. Thk. Fatma Yusuf Heymi. 5 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2004. google scholar
  • Mustafa Müslim. Mebâḥis̱ fî i‘câzi’l-Kur’ân. Riyad: Dârü’l-Müslim, 1996. google scholar
  • Müsaid b. Tayyar. Mefhumü’t-tefsir ve’t-tevil ve’l-istinbat ve’t-tedebbür ve’l-müfessir. Riyad: Darü İbn Cevzî, 1427. google scholar
  • Müslim, İbn Haccac Ebu’l-Hüseyn el-Kuşeyrî en-Nisâbûrî. Saḥîḥu Müslim. Thk. Muhammed Fuad Abdulbaki. 5 Cilt. Beyrut: Dâru İhyai’t-Turâsi’l-Arabî, ts. google scholar
  • Öztürk, Mustafa. Tefsirin Halleri. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2013. google scholar
  • Öztürk, Mustafa. “Tefsirde Usûl(süzlük) Sorunu”, İslâmiyât 6, no. 4 (2003): 69–84. google scholar
  • Râgıb el-İsfehânî, Ebü’l-Kāsım Hüseyn b. Muhammed b. el-Mufaddal. Muḳaddimetü Câmiʿi’ttefâsîr maʿa tefsîri’l-Fâtiḥa ve meṭâliʿi’l-Baḳara. Thk. Ahmed Hasen Ferhât. Kuveyt: Dârü’dda’ve, 1984. google scholar
  • Râzî, Fahreddîn Muhammed b. Ömer el-Huseyn. el-Maḥṣûl fî uṣûli’l-fıḳh. Thk. Tâhâ Cabir Feyyaz el-Alvânî. 6 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, ts. google scholar
  • Safedî, Salâhuddin Halil b. Aybek. Aʿyânü’l-ʿaṣr ve aʿvânü’n-naṣr. 6 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr elMuâsır, 1998 google scholar

Citations

Copy and paste a formatted citation or use one of the options to export in your chosen format


EXPORT



APA

Yüksek, M.İ. (2019). A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction. darulfunun ilahiyat, 30(1), 1-24. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010


AMA

Yüksek M İ. A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction. darulfunun ilahiyat. 2019;30(1):1-24. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010


ABNT

Yüksek, M.İ. A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction. darulfunun ilahiyat, [Publisher Location], v. 30, n. 1, p. 1-24, 2019.


Chicago: Author-Date Style

Yüksek, Muhammed İsa,. 2019. “A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction.” darulfunun ilahiyat 30, no. 1: 1-24. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010


Chicago: Humanities Style

Yüksek, Muhammed İsa,. A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction.” darulfunun ilahiyat 30, no. 1 (Jul. 2022): 1-24. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010


Harvard: Australian Style

Yüksek, Mİ 2019, 'A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction', darulfunun ilahiyat, vol. 30, no. 1, pp. 1-24, viewed 6 Jul. 2022, https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010


Harvard: Author-Date Style

Yüksek, M.İ. (2019) ‘A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction’, darulfunun ilahiyat, 30(1), pp. 1-24. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010 (6 Jul. 2022).


MLA

Yüksek, Muhammed İsa,. A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction.” darulfunun ilahiyat, vol. 30, no. 1, 2019, pp. 1-24. [Database Container], https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010


Vancouver

Yüksek Mİ. A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction. darulfunun ilahiyat [Internet]. 6 Jul. 2022 [cited 6 Jul. 2022];30(1):1-24. Available from: https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010 doi: 10.26650/di.2019.30.1.0010


ISNAD

Yüksek, Muhammedİsa. A Methodological Contribution to the Commentary About the Language and Qurʾān and Meaning - Abū Sanā al-Iṣfahānī’s Introduction”. darulfunun ilahiyat 30/1 (Jul. 2022): 1-24. https://doi.org/10.26650/di.2019.30.1.0010



TIMELINE


Submitted02.04.2019
Accepted28.05.2019

LICENCE


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


SHARE




Istanbul University Press aims to contribute to the dissemination of ever growing scientific knowledge through publication of high quality scientific journals and books in accordance with the international publishing standards and ethics. Istanbul University Press follows an open access, non-commercial, scholarly publishing.