Research Article

DOI :10.26650/di.2019.30.1.0015   IUP :10.26650/di.2019.30.1.0015    Full Text (PDF)

The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process

Fatma Baynal

The aim of this study was to investigate the relationship between the religiosity factor and the process of divorce marriage experiences using a phenomenological research design from qualitative research methods. Data collection tools include a semi-structured interview technique, and the study is composed of participants living in the province of İstanbul. Twenty people were interviewed, including ten men and women from the male and female participants. The purpose of the study was to determine the effect of religiousness on the prevention of divorce by taking into consideration the personal characteristics of the participants, perceptions of religiosity, marital criteria, and the reasons for divorce, marriage, and religiosity. According to the results of the research, the religiosity criterion was found to influence the emotional causes in the marriage criteria. Problems related to deception, indifference, lack of communication, irresponsibility, and economic reasons appeared in the first place as reasons for divorce. In addition, those who take their mothers and fathers as role models in their marriage, or who want to have a partner like their parents, enter into the wrong behavior and expectations in family relationships. It has been seen that individuals with psychological problems reflect these problems in family relationships. After the divorce experience, emotional reasons have been replaced by more logical reasons. The greatest regret from most of the participants is that they got married too quickly, and they did not take the time to get to know their partner. Some of the participants thought that this situation might be useful in preventing divorce. Participants say that practicing religiosity cannot prevent divorces from happening, but that may change when people have a sincere understanding of piety that incorporates personal morality. 

DOI :10.26650/di.2019.30.1.0015   IUP :10.26650/di.2019.30.1.0015    Full Text (PDF)

Evlenme ve Boşanma Deneyimleri Arasındaki İlişkide Dindarlık Faktörünün İncelenmesi

Fatma Baynal

Bu araştırmanın amacı, evlilik ve boşanma deneyimi ilişkisinde dindarlık faktörünü incelemektir. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik araştırma deseni; veri toplama araçlarından yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma alanını İstanbul ilinde yaşayan katılımcılar oluşturmuştur. Kadın ve erkek katılımcılardan onar kişi olmak üzere toplamda yirmi kişi ile görüşülmüştür. Araştırmada katılımcıların kişisel özellikleri, dindarlık algıları, evlilik kriterleri, boşanma nedenleri, evlilik ve dindarlık ile ilgili görüşleri de alınarak boşanmaların önlenmesinde dindarlığın etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma sonucuna göre evlenme kriterlerinde duygusal nedenler ön planda olmakla birlikte dindarlık kriterinin etkili olduğu; boşanma nedeni olarak aldatma, ilgisizlik, iletişimsizlik, sorumsuzluk ve ekonomik nedenler ile ilgili problemlerin ilk sıralarda yer aldığı görülmüştür. Ayrıca anne ve babalarını evliliklerinde rol model olarak alan ya da karşısında ebeveynleri gibi bir eş olmasını isteyen kişilerin aile ilişkilerinde yanlış davranış ve beklentiler içerisine girdikleri; psikolojik sorunları olan bireylerin aile içi ilişkilere bu sorunları yansıttıkları görülmüştür. Boşanma deneyiminden sonra evlilik kriterlerinde duygusal nedenlerin yerini daha mantıksal nedenlerin aldığı görülmüştür. Katılımcıların çoğunluğunun yaşadığı en büyük pişmanlık, karşı tarafı iyi tanıyamadan kısa sürede evlenmeleridir. Katılımcılar, dindarlığın sadece pratikteki yönünü uygulamanın boşanmaları önleyemeyeceğini; ancak kişisel ahlakı da içerisine alan samimi bir dindarlık anlayışına sahip olunduğunda bu durumun değişebileceğini belirtmişlerdir. 


In our age, as a result of the phenomena of technology, individuality, and globalization, the divorce rate is rapidly increasing despite the change in family structure. Divorce can cause various psychological effects such as trauma. Therefore, the divorced individuals and their children need psychological and social support. 

With a divorce, if both members are adaptable, it can either prevent the divorce from happening or be a factor that affects an amicable divorce; detecting divorce enhancing or inhibiting factors is an important issue.

As in many other areas, religion or religiousness play an important role in the continuation of marriage and divorce. This drove the reasons investigated in our study for what causes a divorce. Divorced individuals were asked questions about the effect of religiousness in the process of marriage and divorce. This research will contribute to the field of marriage and divorce in terms of eliminating the lack of adequate study of the religiosity factor. 

Our study conducted interviews with 20 divorced people, including ten women and ten men. The majority of the participants we interviewed were middle aged adults with a high level of education, who spent most of their lives in Istanbul, and who participated in certain professions. Female participants, in particular, needed jobs to make a living during or after the divorce.

Based on the findings, we cannot say to remove the high educational level as a factor of divorce. In fact, it is effective for women to display a more decisive attitude toward divorce.

Most participants chose to get married based on the emotional factors “appearance” (8 people), “love to be/to like” (8 people). Also “being religious” (6 persons) and “not suitable for families” (4 people) criteria were significant. According to this, being religious is among the criteria sought in marriages.

We can say that these two options, which are connected with each other, such as exterior appearance and being in love, are not functional in maintaining the marriage in terms of the marriage criteria and that it is more important to approach marriage from a logical point of view.

According to participants at the beginning of a divorce, the research results of “deception/ deceived” (9 people) were at the top of the list. The second reason is “indifference” (6 people). This was followed by “communication” (5 people), “irresponsibility” (5 people), and “economic reasons” (5 people). “Psychological violence” (4 people), “physical strength” (4 people), “disrespect” (3), and “jealousy” (3) are also among the causes of divorce. The deception angle, after women had been deceived, led them choosing “irresponsibility” (5 people) as a major cause of divorce, and men chose “indifference” (4 people).

 The reasons for divorce that emerged in our research show parallels with other research. According to participants, divorce does not depend on a single cause; we see a negative situation could cause different problems. Also, disrespectful communication problems in couples and the emergence of situations such as irresponsibility, poor communication within the family, and being unable to relate to one another are other reasons. According to this, spouses did not spend time together, and the lack of pleasure in performing activities together may be among the reasons behind the conflicts within the family.

For the majority of the participants, more attention should be given to the premarital period rather than the prevention of marriage or divorce. According to them, first of all, people should get to know each other and their families better. The biggest regret from the majority of the participants is that they married quickly, without getting to know the other side and their family. In the process of divorce, individuals expected more functional mediation than their relatives. The participants expected more help from their relatives.

When we asked the interviewers whether religiousness had any function in the attitudes of spouses and their divorce, they emphasized that they were generally more moral than religious. This situation shows that the spouses who promote themselves as religious do not turn their words into behaviors, and they exhibit unethical behavior in family life. Accordingly, based on the opinions of respondents, those who said that they mostly defined themselves as religious, had a piety factor in the moral dimension of marriage and divorce, which had an important function in terms of the experience. 

Conflicting words and behaviors are seen before and after marriage, causing people to become disillusioned and breaking the feelings of trust that spouses have toward each other. Therefore, deception is the most important cause of divorce. In considering the moral sense of priorities from each of the spouses, honesty, loyalty, and respect are expected. After sacrifice and altruism, moral values such as responsibility and compassion come to the fore. However, it is also important to know the attitudes of the people who were looking for these criteria against their former spouses. Therefore, bilateral negotiations need to be conducted with divorced people, and work done with qualitative research on religiosity will be useful.

PDF View


  • Acar, Ceyda. “İstanbul’da Alt Sosyo-Ekonomik Statüye Mensup Boşanmış Kadınların Boşanma Sonrası Yaşadıkları Sorunlar Üzerine Niteliksel Bir Araştırma.” Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi, 2017. google scholar
  • Akıcı, Hacer. “Türkiye’de Boşanmanın Dinî ve Psiko-Sosyal Sebepleri Üzerine Bir İnceleme.” Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2012. google scholar
  • Aksoy, Adil. “Boşanma Sürecindeki Kadın ve Erkeklerin Adil Dünya İnançlarının Karşılaştırılması.” Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, 2017. google scholar
  • Aktaş, Özgül. “Boşanma Nedenleri ve Boşanma Sonrasında Karşılaşılan Güçlükler.” Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2011. google scholar
  • Akyol, Aygün. “İslam Ahlak Felsefesinde Değerler Eğitimi- İbn Miskeveyh Merkezli Bir Okuma.” Muhafazakâr Düşünce 9, no. 36 (2013): 42–66. google scholar
  • Arıcı, Selma. “2010-2015 Yılları Arasında İl Müftülüğüne Sorulan Sorularda Türkiye’de Yaşanan Değişimin Konya Örneğinde Boşanmalara Etkisi.” Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, 2016. google scholar
  • Arvas, Fatma Balcı. “Dindarlığın Evlilik Doyumu Üzerindeki Etkileri ve Değerlerin, Dindarlık ve Evlilik Doyumu İlişkisi Üzerindeki Arabulucu Rolü.” Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2017. google scholar
  • Aybey, Salih. “Aile ve Dini Rehberlik Bürolarına Gelen Sorular Işığında Kadınların Boşanma Nedenleri (Ege Bölgesi Örneği).” Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2, no. 4 (2015): 104–126. google scholar
  • Aydın, İbrahim Hakkı. “Seküler Ahlak Bağlamında Din-Ahlak İlişkisi.” Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, no. 35, (2011): 1–23. google scholar
  • Bayraktar, Nurhan. “Boşanmış Kadınların Çevrelerinin Kendilerine Bakış Açısını Algılama Şekilleri.” Yüksek Lisans Tezi, .Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 2010. google scholar
  • Battal, Ahmet. Boşanma Sebepleri (Araştırma Projesi Nihai Raporu). İstanbul: T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalara Genel Müdürlüğü ve Akademik Dayanışma Araştırma ve Geliştirme Vakfı Ortak Yayını, 2008. google scholar
  • Berman, William H., ve Dennis C. Turk. “Adaptation to Divorce: Problems and Coping Strategies.” Journal of Marriage and the Family 43, no. 2 (1981): 179–189. google scholar
  • Biernacki, Patrick, ve Dan Waldorf. “Snowball Sampling. Problems and Techniques.” Sociological Methods Reseearch 10, no. 2 (1981): 141–163. google scholar
  • Blomquist, Jean M. “Exploring Spiritual Dimensions: Toward a Hermeneutic of Divorce.” PastoraI Psychology 34, no. 3 (1986): 161–172. google scholar
  • Bulut, Meryem. “Boşanmış Kadınlarda Ruhsal Çöküntü (Depresyon) ve Kültür İlişkisi Sosyal Antropolojik Araştırma.” Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2002. google scholar
  • Creswell, John W. Qualitative Inquiry And Research Design: Choosing Among Five Approaches. Thousand Oaks, CA: Sage, 2007. google scholar
  • Chiriboga, D.A., ve Cutler, L. “Stress Responses Among Divorcing Men and Women.” Journal of Divorce 1, no. 2 (1978): 95–106. google scholar
  • Çakır, Buket. “Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Evlilik Kurumunun İşleyişi ve Boşanma Eğilimlerinin Seyri.” Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2011. google scholar
  • Demircioğlu, Nevin. “Boşanmanın, Çalışan Kadının Statüsü ve Cinsiyet Rolü Üzerine Etkisi.” Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, 2000. Doğan, Şahin. “Boşanma Nedenlerine Yönelik Tutumlar: Boşanmayı Artırıcı veya Engelleyici Faktörlere Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması.” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5, no. 4 (2016): 991–1011. google scholar
  • Ekmekçi, Hasan. “Toplumsal, Kültürel ve İletişimsel Boyutlarıyla Bir Boşanma Analizi.” Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, 2010. google scholar
  • Güneş, Derya Kayma. “Boşanma Sürecindeki Eşlerin Aile İçi İlişkileri ile Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi.” Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2007. google scholar
  • Hünler, Olga Selin. “The Effects Religiousnesson Marital Satisfaction and the Mediator Role of Perceived Marital Problem Solving Abilities Between Religiousness and Marital Satisfaction Relationship.” Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2002. google scholar
  • Kahraman, Serhat. “Boşanma Sonrasında Genç-Ebeveyn İlişkilerinin Sürdürülmesi ve Öğrencinin Akademik Başarısına Etkisi (Afyon İli Örneği).” Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2015. google scholar
  • Karabacak, Mustafa Kemal. Aile İçi Çatışma ve Anlaşmazlıkların Çözümünde Dini Danışmanlığın Önemi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2015. google scholar
  • Kaya, Tebrike. “İstanbul’da Yaşayan Boşanmış Kadın ve Erkeklerin Boşanma Deneyimleri.” Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, 2009. google scholar
  • Kelebek, Görkem. “Aile İçi Şiddete Maruz Kalarak Boşanmış Kadınların Yaşam Deneyimleri.” Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2016. google scholar
  • Koçak, Abdullah, ve Özgür Arun. “İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu.” Selçuk İletişim 4, no. 3 (2006): 21–28. google scholar
  • Krumrei, Elizabeth, J. Mahoney, Annette and Pargament, Kenneth I. “Divorce and the Divine: The Role of Spirituality in Adjustment to Divorce.” Journal of Marriage and Family 71, no. 2 (2009): 373–383. google scholar
  • Marks, Loren. “How Does Religion Influence Marriage? Christian, Jewish, Mormon, and Muslim Perspectives.” Marriage & Family Review 38, no. 1 (2005): 85–111. google scholar
  • Mişe, Mehmet Ali. “Boşanmanın Sosyo-Psikolojik ve Dini Sebepleri ve Sonuçları Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma (Uşak İli Örneği).” Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 2015. google scholar
  • Nathanson, Irene G. “Divorce and Women’s Spirituality.” Journal of Divorce and Remarriage, no. 22 (1995): 179–188. google scholar
  • Neuman, W. Lawrence. Toplumsal Araştırma Yöntemleri Nitel ve Nicel Yaklaşımlar 1. Çeviren Sedef Özge. Ankara: Yayınodası, 2006. google scholar
  • Öztürk, Gözde. “Boşanma Sürecindeki Kadınların Bağlanma Stilleri ile Başa Çıkma Stratejileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi.” Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2016. google scholar
  • Salim, Esma. “Boşanma Sürecindeki Bireylerde Başa Çıkma Stratejileri ve Dini Başa Çıkma: Isparta Örneği.” Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 2017. google scholar
  • Sezen, Lütfi. “Türkiye’de Evlenme Biçimleri.” Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 11, no. 27 (2005): 185–196. google scholar
  • Skidmore, Suzan Ann. “Re-Authoring Narratives in a Divorce Recovery Ministry.” Yüksek Lisans Tezi, University of South Africa, 2002. google scholar
  • Şen, Cemil Bülent. “Boşanma Süreci ve Arabulucuğu.” Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2013. google scholar
  • Şentürk, Ünal. “Aile Kurumuna Yönelik Güncel Riskler.” Aile ve Toplum Dergisi 4, no. 14 (2008): 7–31. google scholar
  • Tatlılıoğlu, Durmuş, ve Kasım Demirel. “Sosyal Bir Gerçeklik Olarak Boşanma Olgusu: Sosyal Psikolojik Bir Değerlendirme.” Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi 4, no. 22 (2016): 59–73. google scholar
  • Topbaş, Ferhat ve Serdar Kurt. “İşsizlik ve Boşanma İlişkisi: 1970-2005 VAR Analizi.” Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 5, no. 7 (2007): 30–43. google scholar
  • Tümüklü, Abbas. Eğitim Bilim Araştırmalarında Etkin Olarak Kullanılabilecek Nitel Bir Araştırma Tekniği: Görüşme, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. İstanbul: Pegem Akademi Yayıncılık, 2000. google scholar
  • Türkiye İstatistik Kurumu. “Aile Yapısı Araştırması, Sayı: 21869.” Erişim 4 Nisan 2017. http:// google scholar
  • Uğur, Sinem Burcu. “Günümüzde Kadının Boşanma Deneyimleri: Akademisyen Kadınlar Üzerine Bir Araştırma.” Mediterranean Journal of Humanities 4, no. 2 (2014): 293–326. google scholar
  • Uyar, Sezai. Boşanmış Bireylerin Evlilik Süreci ve Bugüne İlişkin Psikolojik Sorunları Üzerine Bir Araştırma. Uzmanlık Tezi, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Askeri Tıp Fakültesi, 1999. google scholar
  • Uysal, Enver. “Değerler Üzerine Bazı Düşünceler ve Bir Erdem Tasnifi Denemesi: İnsanî Erdemler– İslâmî Erdemler.” Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 12, no. 1 (2003): 51–69. google scholar
  • Ünal, Vehbi. “Geleneksel Geniş Aileden Çekirdek Aileye Geçiş Sürecinde Boşanma Sorunu ve Din.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 6, no. 26 (2013), 588–602. google scholar
  • Yüksek, Ali. “İslam Aile Hukukunda Boşama Yetkisi ve Kadının Boşanması.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 7, no. 32 (2014): 340–354. google scholar
  • Zengin, Zeki Salih. “İslam, Ahlak ve Etik.” İçinde İslamda Ahlak ve Etik Kavramsal ve Kuramsal Tartışmalar Seminerleri 2, editör İsmail Erkam Sula. Ulisabülten, 2016. google scholar


Copy and paste a formatted citation or use one of the options to export in your chosen format



Baynal, F. (2019). The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process. darulfunun ilahiyat, 30(1), 111-140.


Baynal F. The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process. darulfunun ilahiyat. 2019;30(1):111-140.


Baynal, F. The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process. darulfunun ilahiyat, [Publisher Location], v. 30, n. 1, p. 111-140, 2019.

Chicago: Author-Date Style

Baynal, Fatma,. 2019. “The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process.” darulfunun ilahiyat 30, no. 1: 111-140.

Chicago: Humanities Style

Baynal, Fatma,. The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process.” darulfunun ilahiyat 30, no. 1 (Dec. 2023): 111-140.

Harvard: Australian Style

Baynal, F 2019, 'The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process', darulfunun ilahiyat, vol. 30, no. 1, pp. 111-140, viewed 2 Dec. 2023,

Harvard: Author-Date Style

Baynal, F. (2019) ‘The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process’, darulfunun ilahiyat, 30(1), pp. 111-140. (2 Dec. 2023).


Baynal, Fatma,. The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process.” darulfunun ilahiyat, vol. 30, no. 1, 2019, pp. 111-140. [Database Container],


Baynal F. The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process. darulfunun ilahiyat [Internet]. 2 Dec. 2023 [cited 2 Dec. 2023];30(1):111-140. Available from: doi: 10.26650/di.2019.30.1.0015


Baynal, Fatma. The Role of the Religiosity Factor in Relation to Marriage Experiences and Divorce Process”. darulfunun ilahiyat 30/1 (Dec. 2023): 111-140.




Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


Istanbul University Press aims to contribute to the dissemination of ever growing scientific knowledge through publication of high quality scientific journals and books in accordance with the international publishing standards and ethics. Istanbul University Press follows an open access, non-commercial, scholarly publishing.