Research Article


DOI :10.26650/TUDED2020-815720   IUP :10.26650/TUDED2020-815720    Full Text (PDF)

“This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III

İsmail Avcı

The Turkish word nazire (reply in kind) is derived from the Arabic root nazara and describes a response poem. This article analyzes a poem consisting of two couplets by Mustafa III, the 26th Sultan of the Ottoman Empire, and its nazires. This poem is significant in that it was written by an active sultan of the Ottoman Empire and criticized the Ottoman bureaucracy coming to its downfall due to the lack of trustworthy and qualified sovereigns. At least 17 nazires were published in response to the poem. This article first provides brief information about Mustafa III and the state of the Ottoman Empire during his reign; then, it discusses his prominent poem as well the nazires to the poem and their authors. This article aims to expound on the conditions on the frontiers of the Ottoman Empire at the time and to discover even more nazires in response to the aforesaid poem of Mustafa III. 

DOI :10.26650/TUDED2020-815720   IUP :10.26650/TUDED2020-815720    Full Text (PDF)

“Yıkılupdur Bu Cihân Sanma ki Bizde Düzele”: Sultan III. Mustafa’nın Meşhur Nazmına Yazılan Nazireler

İsmail Avcı

Bu çalışmada Osmanlı’nın 26. hükümdarı III. Mustafa’nın söylediği iki beyitlik nazım ve bu nazma söylenmiş nazireler konu edilmiştir. III. Mustafa’nın daha tahta çıktığı ilk bir iki yılda söylediği bu şiir, Osmanlı Devleti’nin askerî, sosyal ve ekonomik bakımlardan gerilemeye, bozulmaya başladığı dönemin bir eleştirisi, devletin içinde bulunduğu durumun belgesi niteliğindedir. Bu şiiri önemli kılan husus bizzat devletin başında bulunan padişah tarafından söylenmiş olmasıdır. Şiirde güvenilir ve iyi yetişmiş yönetici eksikliği üzerinden çökmekte olan Osmanlı bürokrasisinin eleştirisi vardır. Sözü edilen şiire, yazılır yazılmaz nazireler söylenmiştir. Tespit edilebildiği kadarıyla bu nazirelerin sayısı 17’dir ve nazireler şu şairlere aittir: Koca Râgıb Paşa, Şeyhülislam Küçük Çelebizâde İsmail Âsım Efendi, Enderunî Hazineli Şeyh Râsih Efendi, Şâkir Mehmed Hâkim, Derunî Ali Uşşakî, Hâkim Selim Efendi, Şeyh Mehmed Uşşakî, Hâkim Mehmed Efendi, Şeyhzâde Süleyman Uşşakî, Şabân Efendi Uşşakî, Hüsâmeddin, Dâniş Efendi, Hıfzîzâde, Mihalicî Kâzî-i Uşşak. Çalışmada önce III. Mustafa ve onun devrinde devletin içinde bulunduğu durum hakkında kısaca bilgi verilmiş, ardından onun meşhur nazmı ve müellifleriyle birlikte bu nazma söylenmiş nazireler üzerinde durulmuştur. Makalenin, Osmanlı mülkünde böyle bir şiirin yazılmasına sebep olan şartları ortaya koyma ve III. Mustafa’nın nazmına söylenmiş yeni nazireleri tespit etme bakımlarından literatüre katkı yapması beklenmektedir.


EXTENDED ABSTRACT


As a literary term, a nazire (reply in kind) is a poem that acts as a response and uses the same prosody, rhyme, and tone as the “base poem.” In Turkish literature, examples of reply in kind are available in almost all kinds of verse, especially in the forms of masnavi, eulogy, mustezat, and musammat; however, the majority of the examples are odes. The poems discussed in this review are nazires written in response to the renowned “verse” of Mustafa III, the 26th Sultan of the Ottoman Empire.

Mustafa III (1129–1187/1717–1774) served as 26th Sultan of the Ottoman Empire between 1757 and 1774. Research suggests Mustafa III was a merciful, benevolent, generous, traditional, righteous, and prudent sultan who used his best efforts to reign in good faith. Mustafa III wrote various poems under the pseudonyms of “Cihangîr,” “İkbal,” and “İkbalî.” 

The famous poem by Mustafa III as cited in almost all resources referring to the Ottoman sultan is roughly translated into modern language as follows: “This world goes to rack and ruin, do not expect it to get better in our time. Besides, the vile fate has handed over the state to completely contemptible people. Hence, those who are now at the gates of bliss (in the government) are troublemakers and corrupt people. Henceforward, our only hope remains at the mercy of the God.”

It is reported that Mustafa III wrote the aforesaid poem during the first or second year of his accession to the Ottoman throne in response to the lack of experienced, trustworthy, and welleducated officials serving for the purpose of reforming the state, which had begun a gradual downturn, to reclaim its former strength. The Sultan despaired at the dire military, political, and economic conditions of the state gradually worsening and summarized his thoughts in these two couplets. It is interesting that such verses were written by an Ottoman sultan who was meticulous and extremely prudent in all respects. Although similar concerns had been identified by high-ranking officials previously as well, no sultan had ever explicitly expressed such concerns with a view to protect the perpetuity of the Ottoman Empire.

Six of the replies in kind in response to the famous verse of Mustafa III were previously introduced through an article to the academic world. Our research identified 11 additional works to make a total of 17. Found in the National Library, Isıklı Library, Gazi Husrev Bey Library in Sarajevo, Târîh-i Enderûn, and Âdâb-ı Zurafâ, these works were written by the following poets: Koca Râgıb Paşa, Şeyhülislamı Küçük Çelebizâde İsmail Âsım Efendi, Enderunî Hazineli Şeyh Râsih Efendi, Şâkir Mehmed Hâkim, Derunî Ali Uşşakî, Hâkim Selim Efendi, Şeyh Mehmed Uşşakî, Hâkim Mehmed Efendi (2 works), Şeyhzâde Süleyman Uşşakî (2 works), Şabân Efendi Uşşakî (2 works), Hüsâmeddin, Dâniş Efendi, Hıfzîzâde, and Mihalicî Kâzî-i Uşşak.

As significant examples of the Ottoman tradition of writing replies in kind, such works have helped discover some previously unknown poets, some of who only have one work. In addition, some of these recently identified poems are new additions to the catalogue of works of some known poets.

The majority of such works were found to be contained in three journals, clearly proving once more the significance of journals (mecmua) in Turkish literature. As the number of studies conducted on journals increases over time, it could be possible to discover other examples of reply in kind in response to the aforesaid verse of Mustafa III.


PDF View

References

  • Ak, C. (2001). Şair Padişahlar. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. google scholar
  • Avcı, İ. (2018). Ali Uşşâkî’nin Manzum Kur’an Falı: Sürûr-nâme. Üzeyir Aslan, Hakan Taş, Ömer Zülfe (Ed.), Bir Devr-i Kadîm Efendisi Prof. Dr. Tahir Üzgör’e Armağan kitabı içinde (83-103), Ankara: Yayınevi Yayıncılık. google scholar
  • Aydemir, Y. (2007). Metin Neşrinde Mecmuaların Rolü ve Karşılaşılan Problemler. Turkish Studies / Türkoloji Araştırmaları 2(3), 122-37. google scholar
  • Aydıner, M. (2007). Râgıb Paşa. İslam Ansiklopedisi içinde (34/403-6). Ankara: TDV Yayınları. google scholar
  • Berkes, N. (1970). 100 Soruda Türkiye İktisat Tarihi, C. 2. İstanbul: Gerçek Yayınları. google scholar
  • Beydilli, K. (2006). Mustafa III. İslam Ansiklopedisi içinde (31/280-3). Ankara: TDV Yayınları. google scholar
  • Bilgin, A. (2012). Mustafa İsameddin Efendi. Âlim Kahraman (Ed.). Üsküdarlı Meşhurlar Ansiklopedisi içinde (281-2). İstanbul: Üsküdar Belediyesi Yayınları. google scholar
  • Bilmen, S. S. (1942). Şair Osmanlı Padişahları, Edebî Tetkik. İstanbul: Aydınlık Basımevi. google scholar
  • Birgören, H. (2004). Dâniş Dîvânı, İnceleme-Metin. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. google scholar
  • Bursalı Mehmed Tahir (2016). Osmanlı Müellifleri. C. 1. M. A. Yekta Saraç (hzl.). Ankara: TÜBA Yayınları. google scholar
  • Çağbayır, Y. (2017). Ötüken Osmanlı Türkçesi Sözlüğü. İstanbul: Ötüken Yayınları. google scholar
  • Çakırcı, M. (2006). Hâkim Mehmed Efendi Dîvânı (İnceleme-Transkripsiyonlu Metin). (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas. google scholar
  • Demirbağ, Ö. (1999). Koca Râgıb Paşa ve Dîvân-ı Râgıb. (Basılmamış Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van. google scholar
  • Devellioğlu, F. (2013). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat. Ankara: Aydın Kitabevi. google scholar
  • Ekinci, R. (2013). Hâkim Mehmed Efendi’nin Divanında Yer Almayan Şiirleri. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 34, 133-45. google scholar
  • Erdem, S. (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yayınları. google scholar
  • Fazlıoğlu, Ş. (2003). Nebî Efendi-zâde’nin Kasîde fî el-kutub el-meşhûre fî el-‘ulûm’una Göre Bir Medrese Talebesinin Ders ve Kitab Haritası. Kutadgubilig Felsefe-Bilim Araştırmaları. 3, 191-221. google scholar
  • Gönel, H. (2013). Yıkılupdur Bu Cihân ve Altı Nazire. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(28), 118-28. google scholar
  • Güleç, İ. (2019). Her Devrin Hastalığı: Kaht-ı Ricâl yahut Adam Kıtlığı. Makas Dergisi, 11, 38-9. google scholar
  • İsen, M., Bilkan, A. F. (1997). Sultan Şairler. Ankara: Akçağ Yayınları. google scholar
  • İsen, M., Bilkan, A. F. ve Durmuş, T. I. (2012). Sultanların Şiirleri Şiirlerin Sultanları. İstanbul: Kapı Yayınları. google scholar
  • İzgi, C. (1997). Osmanlı Medreselerinde İlim, Riyazi İlimler. C. 1. İstanbul: İz Yayıncılık. google scholar
  • Koçu, R. E. (1950). Aşık ve Şair Padişahlar. Tarih Dünyası Özel Sayı (Ayrı basım). İstanbul: Saka Matbaası. google scholar
  • Koçu, R. E. (2005). Âşık Şair ve Padişahlar. İstanbul: Doğan Kitapçılık. google scholar
  • Köksal, M. F. (2012). Şiir Mecmûalarının Önemi ve ‘Mecmûaların Sistematik Tasnifi Projesi’ MESTAP. Eski Türk Edebiyatı Çalışmaları VII, Mecmûa: Osmanlı Edebiyatının Kırkambarı. Hatice Aynur vd. (hzl.). İstanbul: Turkuaz Yay., 409-31. google scholar
  • Köksal, M. F. (2018). Sana Benzer Güzel Olmaz, Divan Şiirinde Nazire. İstanbul: Büyüyenay Yayınları. google scholar
  • Kudat, A. (2020). Mimarzâde Mehmed Şakir Efendi ve Sarıkadı Medresesi. 1. Uluslararası Ankara Sempozyumu Tebliğler Kitabı (28-29 Kasım 2020) I içinde (8-20), Ulum Yay. (e-kitap). google scholar
  • Küçük Çelebi-zâde İsmâ'îl Âsım Efendi (2013),Münşe’ât-ıÂsım, Fahri Unan (hzl.), Ankara: TTK Yayınları. google scholar
  • Mecmû'a-iEş'ârveFevâ’id, 06 Mil YzA 4816, 90 vr. google scholar
  • Mecmû'a-iEş'âr, Uşaklı Hafız Mehmet Cami Işıklı ailesinde, 101 vr. google scholar
  • Mehmed Süreyya (1996), Sicill-i Osmanî, Osmanlı Ünlüleri. C. 1-5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. google scholar
  • Oğraş, R. (2001). Esad Mehmed Efendi ve Bağçe-i Safâ-Endûz’u. Burdur: Emirdağ Ofset. google scholar
  • Özcan, A. (1991). Âsım Efendi, Çelebizâde. İslam Ansiklopedisi içinde (3/477-8). Ankara: TDV Yayınları. google scholar
  • Özcan, A., Uğur, Y., Çakır, B. ve İzgöer, A. Z. (hzl.). (2013). Târîh-i Râşid ve Zeyli, Râşid Mehmed Efendi ve Çelebizâde İsmaîl Âsım Efendi. C. III (1134-1141 / 1722-1729). İstanbul: Klasik Yayınları. google scholar
  • Özerdim, M. N. (1950). Acâibü’l-letâif (Hıtay Sefaretnamesi) ile Çin Kaynakları Arasında İlgi. Ankara Üniversitesi DTCF Dergisi 8(3), 345-71. google scholar
  • Öztekin, Ö. (2010). Çelebizâde Âsım, Divan, Ankara: Ürün Yayınları. google scholar
  • Pala, İ. (2005). Şiirin Sultanları. İstanbul: Asya Finans Kültür Yayınları. google scholar
  • Poyraz, Y. (2008). Seyyid Mehmed Efendi (Hâkim), Yaşamı, Edebî Kişiliği ve Dîvânı Üzerinde Bir Araştırma (İnceleme-Metin). (Basılmamış Doktora Tezi), Ondokuzmayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun. google scholar
  • Sarıkaya, O. (2007). Tezkirecilik Geleneği İçerisinde Fatîn Tezkiresi. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. google scholar
  • Şardağ, R.(1982). Şair Sultanlar. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. google scholar
  • Tayyar-zâde Atâ. (2010). Osmanlı Saray Tarihi, Târîh-i Enderûn. C. IV, Mehmet Arslan (hzl.). İstanbul: Kitabevi Yayınları. google scholar
  • Tayyar-zâde Atâ. (2019). Târîh-i Enderûn’un Tezkire Kısmı. Mehmet Arslan (hzl.). Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları. google scholar
  • Tuman, M. N. (2001). Tuhfe-i Nâilî. C. 1-2, Ankara: Bizim Büro Yayınları. google scholar
  • Uzunçarşılı, İ. H. (2007). Osmanlı Tarihi. C. IV, Kısım 1. Ankara: TTK Yayınları. google scholar
  • Yorgancı, O. (2013). Şair Padişahlar. İstanbul: Anonim Yayınları. google scholar
  • Yorulmaz, H. (1989). Koca Râgıb Paşa Dîvânı (Araştırma ve Metin). (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. google scholar
  • Yücebaş, H. (1960). Şair Padişahlar. İstanbul: Yeni Matbaa. google scholar

Citations

Copy and paste a formatted citation or use one of the options to export in your chosen format


EXPORT



APA

Avcı, İ. (2021). “This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III. Journal of Turkish Language and Literature, 61(1), 61-84. https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720


AMA

Avcı İ. “This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III. Journal of Turkish Language and Literature. 2021;61(1):61-84. https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720


ABNT

Avcı, İ. “This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III. Journal of Turkish Language and Literature, [Publisher Location], v. 61, n. 1, p. 61-84, 2021.


Chicago: Author-Date Style

Avcı, İsmail,. 2021. ““This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III.” Journal of Turkish Language and Literature 61, no. 1: 61-84. https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720


Chicago: Humanities Style

Avcı, İsmail,. “This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III.” Journal of Turkish Language and Literature 61, no. 1 (Sep. 2021): 61-84. https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720


Harvard: Australian Style

Avcı, İ 2021, '“This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III', Journal of Turkish Language and Literature, vol. 61, no. 1, pp. 61-84, viewed 25 Sep. 2021, https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720


Harvard: Author-Date Style

Avcı, İ. (2021) ‘“This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III’, Journal of Turkish Language and Literature, 61(1), pp. 61-84. https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720 (25 Sep. 2021).


MLA

Avcı, İsmail,. “This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III.” Journal of Turkish Language and Literature, vol. 61, no. 1, 2021, pp. 61-84. [Database Container], https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720


Vancouver

Avcı İ. “This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III. Journal of Turkish Language and Literature [Internet]. 25 Sep. 2021 [cited 25 Sep. 2021];61(1):61-84. Available from: https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720 doi: 10.26650/TUDED2020-815720


ISNAD

Avcı, İsmail. “This World is Falling to Pieces, Do Not Expect it to Get Better in Our Time”: Nazires to the Famous Poem of Sultan Mustafa III”. Journal of Turkish Language and Literature 61/1 (Sep. 2021): 61-84. https://doi.org/10.26650/TUDED2020-815720



TIMELINE


Submitted23.10.2020
Accepted14.01.2021
Published Online09.03.2021

LICENCE


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


SHARE




Istanbul University Press aims to contribute to the dissemination of ever growing scientific knowledge through publication of high quality scientific journals and books in accordance with the international publishing standards and ethics. Istanbul University Press follows an open access, non-commercial, scholarly publishing.