Araştırma Makalesi


Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü

Onur Sadık Karakuş

Theos Hypsistos yani En Yüce Tanrı, ilk araştırmalardan günümüze kadar üzerinde pek çok tartışmanın yapıldığı bir kült olarak dikkat çekmektedir. Antikçağ uygarlıklarına duyulan merak sonucu, 19.yüzyıldan başlayarak söz konusu külte dair yazıtlar Doğu Akdeniz ve Karadeniz’deki pek çok bölgede ele geçirilmiş ve bunlardan hareketle Antikçağ dünyasında monoteist eğilimler gösteren, özgün bir dini yapının var olduğu dile getirilmiştir. İçinde barındırdığı monoteist unsurlar, kökeni ve tapınımına ilişkin pek çok sorunun cevaplanamamış olması ve en önemlisi onlarca farklı bölgede tapınım görmesi söz konusu kültün araştırma konusu olarak seçilmesine neden olmuştur. Bu bağlamda külte dair örnekleri en yoğun şekilde barındıran, Roma eyaleti veya bağlaşığı olarak Roma Egemenlik sahasında kalan Batı ve Kuzey Karadeniz bölgesi ile Anadolu’daki çeşitli kentler çalışmanın merkezine alınmıştır. 

The Cult of Theos Hypsistos in the Black Sea and Anatolian Cities

Onur Sadık Karakuş

Theos Hypsistos known as The Supreme God has attracted attention as a cult since the time of the first researches until now. In conclusion to the curiosity for the Ancient Civilizations, inscriptions, starting at 19th Century, about that cult are found and according to those inscriptions it has been said that there were a unique religious system which had a tendency to monotheism. Those monotheist elements held in the system, not being able to answer the questions about the society and its origin and most importantly being worshipped in lots of different region caused that the cult to be chosen as a research topic. According to that, places which have the examples of the cult in an intense way like the cities in Anatolia and the West and North Black Sea region seen as a Roman state and protectorate in the Roman Sovereignty are taken as a center to the research. 


PDF Görünüm

Referanslar

  • Bean, G.E. 1971 “Journeys in Northern Lycia 1965-67”. Denkschrift der Österreichischen Akademie der Wissenschaften in Wien, Phil.-hist. Klasse 104 google scholar
  • Belayche, N. 2011 “Hypsistos A Way of Exalting the Gods in Graeco–Roman Polytheism”, J.A. North, S.R.F. Price (eds.), The Religious History of the Roman Empire. Pagans, Jews and Christians, Oxford UP: 139-174. google scholar
  • Chaniotis, A. 2009 “The dynamics of rituals in the Roman Empire”. Ritual Dynamics and Religious Change in the Roman Empire. O. Hekster - S. Schmidt-Hofner - C. Witschel (eds.). Brill University Press, Boston: 3-29. google scholar
  • Collar, A. 2013 Religious Networks in the Roman Empire – The Spread of New Ideas. Cambridge University Press, Cambridge. google scholar
  • Cumont, F. 1914 “Hypsistos”. RE IX, 1: 444-450. google scholar
  • Epiphanius Haer. The Panarion of Epiphanius of Salamis, Book II and III. De Fide, F.Williams (çev.), Brill University Press, Leiden, Boston, 2013. google scholar
  • Goodenough, E.R. 1957 “The Bosporus Inscriptions to the Most High God”. The Jewish Quarterly Review, New Series 47.3: 221-244. google scholar
  • Hall, A.S. 1978 “The Klarian Oracle at Oenoanda” ZPE 32: 263-268 google scholar
  • IJO II Kleinasien Ameling, W., Inscriptiones Judaicae Orientis, II Kleinasien, Mohr Siebeck, Tübingen. google scholar
  • IK 22.1 Şahin, M.Ç., Die Inschriften von Stratonikeia: Lagina, Stratonikeia und Umgebung, Teil I, Österreichische Akademie der Wissenschaften, Rheinisch-Westfälische Akademie der Wissenschaften, Dr. Rudolf Habelt GmbH, Bonn, 1982. google scholar
  • IK 39 Corsten, T., Die Inschriften von Prusa ad Olympum, Österreichische Akademie der Wissenschaften, Rheinisch-Westfälische Akademie der Wissenschaften, Dr.Rudolf Habelt GmbH, Bonn, 1991. google scholar
  • Lanckau, J. 2011 “Hypsistos: Cultural Translation of Jewish Monotheism in the Hellenistic Period”, Asiatische Studien / Études Asiatiques, 65(4): 861-882. google scholar
  • Levinskaya, I. 1996 The Book of Acts in its Diaspora Setting. Grand Rapids, W. B. Eerdmans, Michigan. google scholar
  • LSJ H.Liddell – R.Scott – H.S.Jones (eds.) A Greek-English lexicon. Clarendon Press, Oxford, 1996. google scholar
  • Mitchell, S. 1999 “The Cult of Theos Hypsistos Between Pagans, Jews and Christians”. Pagan Monotheism in Late Antiquity. Ed. P. Athanassiadi and M. Frede. Clarendon Press, New York: 81-148. google scholar
  • Mitchell, S. 2010 “Further Thoughts on the Cult of Theos Hypsistos”. One God : Pagan Monotheism in the Roman Empire. S. Mitchell and P. Van Nuffelen (eds.). Cambridge University Press, Cambridge: 167-219. google scholar
  • Mueller, M. 2014 Hypsistos Cults in the Greek World, Ontario, McMaster University, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. google scholar
  • Önder, S. 2013 Karia’da Zeus Kültü ve Epithetleri, İstanbul, İstanbul Üniversitesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. google scholar
  • Roberts, C. 1936 “The Gild of Zeus Hypsistos”, The Harvard Theological Review 29, 1: 39-88 google scholar
  • Sayar, M.H. – E. Rizos 2015 "Urban Dynamics in the Bosphorus region during late Antiquity", New Cities in Late antiquity, Rizos, E., (ed.), Oxford, Oxford: 214-228 google scholar
  • Sayar, M.H. 1998 Perinthos-Herakleia (Marmara Ereğlisi) und Umgebung, Geschichte, Testimonien, griechische und lateinische Inschriften, Wien. google scholar
  • Schürer, E. 1897 Die Juden im Bosporanischen Reiche und Die Genossenchaften der σεβόμενοι θεόν Ὑψίστοv ebendaselbst, Akademie der Wissenschaften, Berlin. google scholar
  • Sharankov, N. 2014 “Nadpis za stroyej na hram at Nikopolis ad İstrum”. Archelogiya, C.I-II, Bulgarska Akademiya na Naukite Natsionalen Arheologiçeski Institus i Muzey: 28-48. google scholar
  • Sheppard, A.R.R. 1981 “Pagan Cults of Angels in Roman Asia Minor”, Talanta 13/14: 77-102. google scholar
  • TAM II E.Kalinka (ed.), Tituli Asiae Minoris, Vol.II, Fasc. III, Vienna, 1944. google scholar
  • Tevrat-İncil Kutsal Kitap (Tevrat-Zebur-İncil), Kitab-ı Mukaddes Yayınları: Ankara, 2016 google scholar
  • Trebilco, P.R. 1991 Jewish Communities in Asia Minor, Camridge University Press, Cambridge. Ustinova, Y. 1999 The Supreme Gods of the Bosporan Kingdom: Celestial Aphrodite and the Most High God. Brill Academic Publishers, Boston. google scholar
  • Ustinova, Y. 2000 “The Bosporan Kingdom in Late Antiquity: Ethnic and Religious Transforations”, Ethnicity and Culture in Late Antiquity, S. Mitchell - G. Greatrex (eds.), Duckworth and the Classical Press of Wales, Swansea: 151-172 google scholar
  • Ustionova, Y. 1991 The “Thiasoi” of Theos Hypsistos and Tanais, History of Religion 31 (2): 150-180. google scholar
  • Wallraff, M. 2003 “Pagan Monotheism in Late Antiquity Remarks on a Recent Publications”, Mediterraneo Antica 6: 531-536 google scholar

Atıflar

Biçimlendirilmiş bir atıfı kopyalayıp yapıştırın veya seçtiğiniz biçimde dışa aktarmak için seçeneklerden birini kullanın


DIŞA AKTAR



APA

Karakuş, O. (2018). Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü. Anadolu Araştırmaları, 0(21), 1-20. https://doi.org/null


AMA

Karakuş O. Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü. Anadolu Araştırmaları. 2018;0(21):1-20. https://doi.org/null


ABNT

Karakuş, O. Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü. Anadolu Araştırmaları, [Publisher Location], v. 0, n. 21, p. 1-20, 2018.


Chicago: Author-Date Style

Karakuş, Onur Sadık,. 2018. “Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü.” Anadolu Araştırmaları 0, no. 21: 1-20. https://doi.org/null


Chicago: Humanities Style

Karakuş, Onur Sadık,. Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü.” Anadolu Araştırmaları 0, no. 21 (Sep. 2021): 1-20. https://doi.org/null


Harvard: Australian Style

Karakuş, O 2018, 'Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü', Anadolu Araştırmaları, vol. 0, no. 21, pp. 1-20, viewed 24 Sep. 2021, https://doi.org/null


Harvard: Author-Date Style

Karakuş, O. (2018) ‘Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü’, Anadolu Araştırmaları, 0(21), pp. 1-20. https://doi.org/null (24 Sep. 2021).


MLA

Karakuş, Onur Sadık,. Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü.” Anadolu Araştırmaları, vol. 0, no. 21, 2018, pp. 1-20. [Database Container], https://doi.org/null


Vancouver

Karakuş O. Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü. Anadolu Araştırmaları [Internet]. 24 Sep. 2021 [cited 24 Sep. 2021];0(21):1-20. Available from: https://doi.org/null doi: null


ISNAD

Karakuş, Onur Sadık. Karadeniz ve Anadolu Kentlerinde Theos Hypsistos Kültü”. Anadolu Araştırmaları 0/21 (Sep. 2021): 1-20. https://doi.org/null



ZAMAN ÇİZELGESİ


Gönderim24.07.2018
Kabul11.10.2018

LİSANS


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


PAYLAŞ




İstanbul Üniversitesi Yayınları, uluslararası yayıncılık standartları ve etiğine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel dergi ve kitapların yayınlanmasıyla giderek artan bilimsel bilginin yayılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Yayınları açık erişimli, ticari olmayan, bilimsel yayıncılığı takip etmektedir.