Araştırma Makalesi


DOI :10.26650/jchild.2023.1332281   IUP :10.26650/jchild.2023.1332281    Tam Metin (PDF)

Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi

Çiğdem Müge HaylıAyfer Aydın

Amaç: Bu araştırma, sağlığı geliştirme modeline göre zihinsel engelli çocuklar ve annelerinin uyku hijyeni eğitiminin uyku kalitesine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yaşları 2 ile 18 arasında olan zihinsel engelli 80 çocuk ve anneleri (deney ve kontrol grupları ) dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak anne ve çocuğun sosyo-demografik veri formu, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (CSHQ), Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI) ve uyku sensörü cihazı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS 25.0 veri analiz programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi, t-testi, Mann U Whitney testi ve Pearson korelasyonu kullanılmıştır.

Bulgular: Deney ve kontrol grubundaki çocuk ve annelerin kendi grupları içinde homojen olduğu, deney ve kontrol grubundaki zihinsel engelli çocukların uyku hijyeni eğitimi öncesi ve sonrası uyku verileri ile puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<0,05). Deney grubundaki annelerin eğitim öncesi ve sonrası uyku verileri ile ortalama puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05).

Sonuç: Uyku hijyeni eğitiminin zihinsel engelli çocuklarda ve annelerinde düzenli uyku davranışlarının gelişimini arttırdığı saptanmıştır.

DOI :10.26650/jchild.2023.1332281   IUP :10.26650/jchild.2023.1332281    Tam Metin (PDF)

The Effect of Sleep Hygiene Education on Sleep Quality of Children with Intellectual Disabilities and Their Mothers According to The Health Promotion Model

Çiğdem Müge HaylıAyfer Aydın

Objective: This study was conducted to investigate the effect of sleep hygiene education on sleep quality of children with intellectual disabilities and their mothers according to the health promotion model.

Materials and Methods: The study enrolled 80 children with intellectual disabilities ranging in age from 2 to 18 years and their mothers (intervention and control groups ). The socio-demographic data form of the mother and child, Child Sleep Habits Questionnaire (CSHQ), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and sleep sensor device were used for data collection. The SPSS 25.0 data analysis program was used in the statistical analysis of the data obtained in the study, and the chi-square test, t-test, Mann U Whitney test and Pearson correlation were used for data analysis.

Results: The children and mothers in the intervention and control groups were found to be homogeneous within their respective groups, and there was a statistically significant difference between the sleep data and the mean scores of children with intellectual disabilities in the intervention and control groups before and after sleep hygiene education (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant difference between the sleep data and the mean scores of the mothers in the intervention group before and after the education (p<0.05).

Conclusion: Sleep hygiene education has been shown to enhance the development of regular sleep behaviours in children with intellectual disabilities and their mothers.


PDF Görünüm

Referanslar

  • 1. Avşaroğlu, S., Okutan, H. Investigation of life satisfaction, optimism and psychological symptom levels of families children with intellectuel disabilities. Manas Journal of Social Research. 2018; 7(1) :59-76. google scholar
  • 2. Caliskan, Z. & Bayat, M. The effect of education and group interaction on the family burden and support in the mothers of intellectually disabled children. Anatolian Journal of Psychiatry.2016; 17: 214-222. google scholar
  • 3. Devnani, PA. & Hedge, AU. Autism and sleep disorders. Journal of Pediatric Neurosciences. 2018; 10(4): 304-307. google scholar
  • 4. Richdale AA. Descriptive analysis of sleep behavior in children with fragile X”. Journal of Intellectual & Developmental Disability. 2003; 28: 135-144. google scholar
  • 5 Angriman, M., Caravale, B., Novelli, L., Ferri, R., Bruni, O. Sleep in children with neurodevelopmental disabilities. 2015; Neuropediatrics, 46(03): 199-210. google scholar
  • 6. Jin, C. S., Hanley, G. P., & Beaulieu, L. An individualized and comprehensive approach to treating sleep problems in young children. Journal of Applied Behavior Analysis. 2013; 46(1): 161180. google scholar
  • 7. Liu, JP., Li, AC., Xu, KH., Velozzi, DM., Yang, ZS., Milliman, JD., & DeMaster, DJ. Sedimentary features of the Yangtze River-derived along-shelf clinoform deposit in the East China Sea. Continental Shelf Research. 2006; 26(17-18):2141-2156. google scholar
  • 8. Odabaşıoğlu, ME., Dedeoğlu, T., Kasirga, Z., Sünbül, F. Üniversite öğrencilerinde uyku hijyeni. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017; 6(4): 204-212. google scholar
  • 9. Lukowski, AF. ve Milojevich HM. Sleep problems and temperament in young children with down syndrome and typically developing controls. Journal of Intellectual Disability Research. 2017; 61(3): 222. google scholar
  • 10. Jan, JE., Owens, JA., Weiss, MD., Johnson, KP., Ipsiroglu, OS. Sleep hygiene in children with neurodevelopmental disabilities. Pediatrics. 2008; 122: 1343-1350. google scholar
  • 11. Geiger-Brown, JM., Rogers, VE., Liu, W., Ludeman, EM., Downton, KD., Diaz-Abad, M. Cognitive-behavioral therapy in persons with comorbid insomnia: a meta-analysis. Sleep Med Rev. 2015; 23: 54-67. google scholar
  • 12. Güneş, Z. Uyku Sağlığının Korunmasında Uyku Hijyenin Rolü ve Stratejileri. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2018; 27(2): 188-198. google scholar
  • 13. Austin, KL., Gordon, JE., O’Connell, M. Preliminary evaluation of a sleep-wise program for children with sleep disturbance and developmental disabilities. Child and Family Behavior Therapy. 2013; 35(3): 195-211. google scholar
  • 14. Malow, BA., Adkins, KW., Reynolds, A., Weiss, SK., Loh, A., Fawkes, D., Clemons, T. Parent-based sleep education for children with autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders. 2014; 44: 216-228. google scholar
  • 15. Reed, HE., McGrew, SG., Artibee, K., Surdkya, K., Goldman, SE., Frank, K. Parent based sleep education workshops in Autism. Journal of Child Neurology; 2009; 24(8): 936-945. google scholar
  • 16. Edelman, CL., Mandle, CL., Kudzma, EC. Health promotion throughout the life span-e-book. Elsevier Health Sciences. 2017. google scholar
  • 17. Bahar, Z., Açıl, D. Sağlığı geliştirme modeli: kavramsal yapı. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2014; 7(1): 5967. google scholar
  • 18. Çalık, A. ve Kapucu, S. Diyabetli hastalarda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını geliştirme: Pender’in sağlığı geliştirme modeli (Developing healthy life style behaviors in diabetic patients: Pender’s health promotion model). Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2017; 4(2): 62-75. google scholar
  • 19. Malow, BA., Adkins, KW., Reynolds, A., Weiss, S. K., Loh, A., Fawkes, D., Clemons, T. Parent-based sleep education for children with autism spectrum disorders. Journal of autism and developmental disorders. 2014; 44; 216-228. google scholar
  • 20. Weiskop, S., Richdale, A., Matthews, J. Behavioral treatment to reduce sleep problems in children with autism and fragile x syndrome. Developmental Medicine & Child Neurology. 2005; 47(2): 94-104. google scholar
  • 21. Owens, JA ve Witmans, M. Sleep problems. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care. 2004; 34: 154-179. google scholar
  • 22. Perdahlı Fiş, NP., Arman, A., Ay, P., Topuzoğlu, A., Güler, AS., Gökçe İmren, S., Berkem, M. Çocuk uyku alışkanlıkları anketinin Türkçe geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2010; 11(2):151-60. google scholar
  • 23. Buysse, DJ., Reynolds, CF., Monk, TH., Berman SR., Kupfer DJ. (1989). The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry research. 1989; 28(2): 193-213. google scholar
  • 24. Ağargün, MY., Kara H., Anlar, O. Pittsburgh uyku kalitesi indeksinin geçerliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi. 1996; 7: 107-115. google scholar
  • 25. Beurer SE 80 Sleep Expert User Manual. 42; 2020. google scholar
  • 26. Mehri, M., Chehrzad, MM., Mardani, A., Maleki, M., Dianatinasab, M., Kousha, M., Assari, S. The effect of behavioral parent education on sleep problems of school-age children with ADHD: A parallel randomized controlled trial. Archives of Psychiatric Nursing. 2020; 34(4): 261-267. google scholar
  • 27. Kelmanson, IA. Sleep disturbances and behavioral and emotional problems in preschool children with bilateral cerebral palsy. Somnology. 2018; 22(1): 18-26. google scholar
  • 28. Sarı, H. Sleep problems in children with intellectual disability. New Medical Journal. 2010; 27:151-155. google scholar
  • 29. Stuttard, L., Beresford, B., Clarke, S., Beecham, J., Curtis, J. A preliminary investigation into the effectiveness of a group-delivered sleep management intervention for parents of children with intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disabilities. 2015; 19(4) 342-355. google scholar
  • 30. Wiggs L., Stores G. Behavioural treatment for sleep problems in children with severe intellectual disabilities and daytime challenging behaviour: Effect on mothers and fathers. Br J Health Psychol. 2001; 6: 257-269. google scholar
  • 31. Montgomery, P., Stores, G., Wiggs, L. The relative efficacy of two brief treatments for sleep problems in young learning disabled (mentally retarded) children: A randomized controlled trial. Archives of Disease in Childhood. 2004; 89(2): 125-130. google scholar
  • 32. Pertiwi, S. M. H., Irwanto, I. The Quality of Life of Mothers Who Have Children with Autism Spectrum Disorder. IJDS: Indonesıan Journal Of Dısabılıty Studıes. 2020; 7(2): 141-150 google scholar

Atıflar

Biçimlendirilmiş bir atıfı kopyalayıp yapıştırın veya seçtiğiniz biçimde dışa aktarmak için seçeneklerden birini kullanın


DIŞA AKTAR



APA

Haylı, Ç.M., & Aydın, A. (2023). Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi. Çocuk Dergisi, 23(3), 301-309. https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281


AMA

Haylı Ç M, Aydın A. Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi. Çocuk Dergisi. 2023;23(3):301-309. https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281


ABNT

Haylı, Ç.M.; Aydın, A. Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi. Çocuk Dergisi, [Publisher Location], v. 23, n. 3, p. 301-309, 2023.


Chicago: Author-Date Style

Haylı, Çiğdem Müge, and Ayfer Aydın. 2023. “Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi.” Çocuk Dergisi 23, no. 3: 301-309. https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281


Chicago: Humanities Style

Haylı, Çiğdem Müge, and Ayfer Aydın. Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi.” Çocuk Dergisi 23, no. 3 (Mar. 2024): 301-309. https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281


Harvard: Australian Style

Haylı, ÇM & Aydın, A 2023, 'Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi', Çocuk Dergisi, vol. 23, no. 3, pp. 301-309, viewed 3 Mar. 2024, https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281


Harvard: Author-Date Style

Haylı, Ç.M. and Aydın, A. (2023) ‘Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi’, Çocuk Dergisi, 23(3), pp. 301-309. https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281 (3 Mar. 2024).


MLA

Haylı, Çiğdem Müge, and Ayfer Aydın. Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi.” Çocuk Dergisi, vol. 23, no. 3, 2023, pp. 301-309. [Database Container], https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281


Vancouver

Haylı ÇM, Aydın A. Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi. Çocuk Dergisi [Internet]. 3 Mar. 2024 [cited 3 Mar. 2024];23(3):301-309. Available from: https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281 doi: 10.26650/jchild.2023.1332281


ISNAD

Haylı, ÇiğdemMüge - Aydın, Ayfer. Zihinsel Engelli Çocuk ve Annelerine Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Uyku Hijyeni Eğitiminin Uyku Kalitesine Etkisi”. Çocuk Dergisi 23/3 (Mar. 2024): 301-309. https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1332281



ZAMAN ÇİZELGESİ


Gönderim24.07.2023
Kabul08.09.2023
Çevrimiçi Yayınlanma24.10.2023

LİSANS


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


PAYLAŞ




İstanbul Üniversitesi Yayınları, uluslararası yayıncılık standartları ve etiğine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel dergi ve kitapların yayınlanmasıyla giderek artan bilimsel bilginin yayılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Yayınları açık erişimli, ticari olmayan, bilimsel yayıncılığı takip etmektedir.