Makale


ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE

Yeşim Tükel Kanra

1980’lerde sosyal bilimlerde yaşanan paradigma değişimi ve “kültüre yöneliş”in (cultural turn) etkisiyle, çeviri araştırmalarında kültür olgusu merkezi bir konuma yerleşmiş, çeviri kararlarını kültürel farklılık/ farkındalık ekseninde değerlendirme gerekliliği bir ön kabul haline gelmiştir. Bunun doğal bir sonucu olarak çeviri eğitiminde kültür edinci kavramı, öğrencilere kazandırılmak istenen çeviri edincinin temel bileşenlerinden biri olarak ele alınmaya başlamıştır. Bu makalenin amacı, konuyla ilgili literatürün temel hipotezlerinden yola çıkarak kültür edinci kavramını çeviribilim perspektifiyle anlamaya çalışmak ve derslerde kültürel bilginin aktarımı ve kültür edincinin kazandırılmasını sağlayabilecek olası metodolojilere yönelik fikirler oluşturmaya çalışmaktır. Bunun için önce çeviri edinci kavramı çerçevesinde kültür edincinin diğer edinçlerle ilişkisi kurulmaya çalışılmış, daha sonra Jorge Luis Borges’in Ölüm ve Pusula adlı kitabındaki “Averroes’in Arayışı” adlı öyküsü bu ilişkiyi örneklemek üzere ele alınmıştır. Ardından, Okan Üniversitesi Çeviribilim Bölümü öğrencilerinin Uygarlık Tarihi dersinde karşılaştıkları kültürel bilgiyi kültür edincine ne kadar dönüştürebildiklerini gözlemlemek amacıyla Shirley Jackson’ın Piyango adlı öyküsünden hareketle sınıf içinde somut bir uygulama yapılmıştır. Makalenein son böümünde bu uygulamadan gözlem, sınav ve öğrenci geri bildirimleri yoluyla elde edilen sonuçlar üzerinden, kültür edincini geliştirmeyi hedefleyen derslerin metodolojisine yönelik çıkarımlar yapılmaya çalışılmıştır. 

ON THE ACQUISITION OF CULTURAL COMPETENCE IN TRANSLATOR TRAINING

Yeşim Tükel Kanra

In the 1980s, under the influence of the paradigm shift in the social sciences and of the cultural turn, the notion of “culture” gained a central position in Translation Studies. Since then, it has been an accepted procedure to evaluate strategic decisions taken during the translation process in relation to cultural differences and awareness. As a result, the concept of cultural competence has been one of the basic components of translational competencies. The purpose of this article is to explore the notion of cultural competence from the perspective of Translation Studies and to develop methodological perspectives to acquire the competence of culture in translator training. For this purpose, Jorge Luis Borges’ short story entitled “Averroes’s Search” in Death and the Compass will be firstly analyzed to see the relations between the cultural competence and other components of translational competence. Secondly, a classroom activity will be carried out on Shirley Jackson’s short story entitled “Lottery” in order to observe how the students of Translation Studies at Okan University could transform their cultural knowledge, which they were exposed to during the course “History of Civilization”, to cultural competence. Results based on observation, examination and students feedbacks will be used to infer new ideas concerning the methodologies that target the development of students’ cultural competence.


PDF Görünüm

Referanslar

  • Akalın, Rahman / Gündoğdu, Mehmet (2010) ‘Akademik Çeviri Eğitiminin Temel İlkeleri Üzerine Düşünceler: Uygulanan Ders İzlenceleri Bağlamında Hedefler ve Beklentiler’, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 6, Sayı 1, Haziran 2010, ss. 79-93. google scholar
  • Albir, Amparo Hurtado / Olslls-Soler, Christian (2016) ‘Procedures for assessing the acquisition of cultural competence in translator traning’, The Interpreter and Translator Trainer, Cilt 10, Sayı 3, ss. 318-342. google scholar
  • Amman, Margret (2008) Akademik Çeviri Eğitimine Giriş, çev. E. Deniz Ekeman, Multilingual Yayınları, İstanbul. google scholar
  • Atayman, Veysel (1997) ‘Kültür Politikalı Açısından Çeviri Eğitimi ya da Çeviri Eğitiminde Kültürel Birikim Sorunu’, Türkiye’de Çeviri Eğitimi: Nereden Nereye?, Yay. Haz. Turgay Kurultay, İlknur Birkandan, İstanbul: Sel Yayıncılık, ss. 13-22. google scholar
  • Cebeci, Oğuz (2004) Psikanalitik Edebiyat Kuramı. İstanbul: İthaki Yayınları. google scholar
  • Cosma, Michaela (2012) ‘Perceptions of Cultural Competence: The Trainees’ Perspective’, Professional Communication and Translation Studies, 5 (1-2) / 2012, ss. 67- 74. google scholar
  • Eruz-Esen, Sakine (2008) Akademik Çeviri Eğitimi – Çeviri Amaçlı Metin Çözümlemesi. İstanbul: Multilingual. google scholar
  • Eser, Oktay (2013) Çeviri Eğitiminde Edinç Kavramının Değerlendirilmesi, Tez Danışmanı: Doç. Dr. Ayşe Nihal Akbulut, İÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çeviribilim Doktora Programı, Yayımlanmamış Doktora Tezi. google scholar
  • Fenyö, Sarolta Simigné (2005) ‘The Translator’s Cultural Competence’, European Integration Studies, Miskolc, Cilt 4, Sayı 2, ss. 61-72. google scholar
  • Kurultay, Turgay (1997) ‘Neler Olmazsa Çeviri Eğitimi Olmaz? Çeviri Eğitiminde Temel İlkeler Belirlemeye Yönelik Bir Deneme’, Türkiye’de Çeviri Eğitimi: Nereden Nereye?, Yay. Haz. Turgay Kurultay, İlknur Birkandan, İstanbul: Sel Yayıncılık, ss. 23-30. google scholar
  • Neubert, Albrecht (2000) ‘Competence in Language, in Languages, and in Translation’, Developing Translation Competence, Amsterdam/ Philadelphia: John Benjamins, ss. 3-17. PICT (Promoting Intercultural Competence in Translators), http:// www.pictllp.eu/en. 25.10.2017. google scholar
  • Püsküllüoğlu, Ali (2008) Türkçe Sözlük. 7. bs. İstanbul: Can Yayınları. google scholar
  • Schaeffner, Christina (2000b) ‘Running before Walking? Designing a Translation Programme at Undergraduate Level’, Developing Translation Competence, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. google scholar
  • Schaeffner, Christina / Adab, Beverly (2000a) ‘Developing Translation Competence: Introduction’, Developing Translation Competence, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. google scholar
  • Tanyeri, Çağlar (2003) Bir Edebiyat Metni Olarak Peter Weiss’ın ‘Direnişin Estetiği’ Adlı Romanında Anlama ve Aktarma Süreçleri, Tez Danışmanı Prof. Dr. Ali Turgay Kurultay, İstanbul, Mayıs 2003. google scholar
  • Tomozieu, Daniel / Koskinen, Kaisa / D’Arcangelo, Adele (2016) ‘Teaching intercultural competence in translator training’, The Interpreter and Translator Trainer, Cilt 10, Sayı 3, ss. 251-267. google scholar
  • Tomozieu, Daniel / Minna Kumpulainen (2016) ‘Operationalising intercultural competence for translation pedagogy’, The Interpreter and Translator Trainer, Cilt 10, Sayı 3, ss. 268-284. google scholar
  • Witte, Heidrun (2000) Die Kulturkompetenz des Translators: Begriffliche Grundlegung und Didaktisierung. Tübingen: Stauffenburg Verlag. google scholar

Atıflar

Biçimlendirilmiş bir atıfı kopyalayıp yapıştırın veya seçtiğiniz biçimde dışa aktarmak için seçeneklerden birini kullanın


DIŞA AKTAR



APA

Tükel Kanra, Y. (2015). ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, 0(10), 51-72. https://doi.org/null


AMA

Tükel Kanra Y. ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi. 2015;0(10):51-72. https://doi.org/null


ABNT

Tükel Kanra, Y. ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, [Publisher Location], v. 0, n. 10, p. 51-72, 2015.


Chicago: Author-Date Style

Tükel Kanra, Yeşim,. 2015. “ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE.” İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi 0, no. 10: 51-72. https://doi.org/null


Chicago: Humanities Style

Tükel Kanra, Yeşim,. ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE.” İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi 0, no. 10 (Jul. 2021): 51-72. https://doi.org/null


Harvard: Australian Style

Tükel Kanra, Y 2015, 'ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE', İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, vol. 0, no. 10, pp. 51-72, viewed 26 Jul. 2021, https://doi.org/null


Harvard: Author-Date Style

Tükel Kanra, Y. (2015) ‘ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE’, İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, 0(10), pp. 51-72. https://doi.org/null (26 Jul. 2021).


MLA

Tükel Kanra, Yeşim,. ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE.” İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, vol. 0, no. 10, 2015, pp. 51-72. [Database Container], https://doi.org/null


Vancouver

Tükel Kanra Y. ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi [Internet]. 26 Jul. 2021 [cited 26 Jul. 2021];0(10):51-72. Available from: https://doi.org/null doi: null


ISNAD

Tükel Kanra, Yeşim. ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE KÜLTÜR EDİNCİNİN KAZANDIRILMASI ÜZERİNE”. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi 0/10 (Jul. 2021): 51-72. https://doi.org/null



ZAMAN ÇİZELGESİ


Çevrimiçi Yayınlanma09.02.2015

LİSANS


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


PAYLAŞ




İstanbul Üniversitesi Yayınları, uluslararası yayıncılık standartları ve etiğine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel dergi ve kitapların yayınlanmasıyla giderek artan bilimsel bilginin yayılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Yayınları açık erişimli, ticari olmayan, bilimsel yayıncılığı takip etmektedir.