Araştırma Makalesi


DOI :10.26650/mecmua.2021.79.3.2109   IUP :10.26650/mecmua.2021.79.3.2109    Tam Metin (PDF)

Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi

Nihan Koyuncu Aktaş

Anlaşma temeline dayalı boşanma davalarında tarafların boşanmasına karar verilebilmesi için taraflarca kabul edilen bir düzenlemenin mevcut olması gerekmektedir (TMK md 166/III). Taraflarca kabul edilen düzenleme ile eşler, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumuna ilişkin anlaşmış olmalıdır. Bununla birlikte TMK md 166/III c 3 hükmünde yer alan bu düzenleme hakimin, taraflarca kabul edilen düzenlemede değişikliğe neden olabilecek müdahalesinin mümkün olduğunu işaret etmektedir. Çalışma konumuz olan ve boşanmanın mali sonuçları arasında yer alan yoksulluk nafakası da taraflarca kabul edilecek düzenlemenin zorunlu içeriğine dahildir. Bu kapsamda hakimin yoksulluk nafakasına müdahalesinin mümkün olduğu sonucuna varılmaktadır. Ne var ki yabancı hukuk sistemlerinde boşanma hukukundaki güncel değişiklikler hakimin boşanmanın mali sonuçlarına yönelik müdahalesinin sınırlı tutulması yönündedir. Çocuğun durumuna ilişkin düzenlemelerin tersine, tarafların serbest tasarrufuna dahil olması nedeni ile yoksulluk nafakasına müdahalenin dar yorumlanması, olması gereken hukuk açısından yerindedir. Bununla birlikte tarafların yoksulluk nafakasına yönelik sözleşme serbestisinin sınırları mevcuttur. Gerçekten taraflar, sözleşmenin içeriğini belirlerken bu içeriğin kanunun emredici düzenlemelerine, kamu düzenine, kişilik haklarına uygunluğa ve konusunun imkansız olmamasına riayet etmekle yükümlüdür. Buna ilaveten Medeni Kanunun genel ve çerçeve nitelikli amir hükümleri de tarafların sözleşme özgürlüğünü sınırlamaktadır. Bu sınırlamalar hakimin yoksulluk nafakasına müdahalesinin kapsamını da belirlemektedir. Bu kapsamda öncelikle hakimin yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemenin geçerli olup olmadığını denetleme ödevi bulunduğu belirtilmelidir. Hakim, yoksulluk nafakası da dahil olmak üzere düzenlemenin zorunlu içeriğinin serbest bir irade ürünü olup olmadığını da incelemelidir. Bu belirtilenler kapsamında hakimin yoksulluk müdahalesinin kapsamı ve sınırları özellikle uygulamada karşılaşılan muhtemel problemlerle birlikte ele alınmaktadır. Tarafların yoksulluk nafakası hususunda sessiz kalması, yoksulluk nafakasını saklı tutması, nafakanın belirli bir süre için verileceği yönünde anlaşması, nafakadan feragat edilmesi ve nafaka miktarının çok yüksek ya da çok düşük belirlenmesi gibi durumlarda hakimin müdahalesinin kapsamı ve sınırları değerlendirilmektedir.

DOI :10.26650/mecmua.2021.79.3.2109   IUP :10.26650/mecmua.2021.79.3.2109    Tam Metin (PDF)

Alimony Scrutiny by Judge in Mutual Consent Divorces

Nihan Koyuncu Aktaş

According to Turkish Civil Code (TMK) Art 166/III, there shall be an agreement by the parties in order to place a judgement in a judicial divorce by mutual consent. The parties shall agree upon the financial consequences and a parenting plan, which constitute the mandatory scope of the agreement. TMK Art 166/III indicates that a judge may overrule stipulations in the agreement resulting in alterations. Therefore, scrutiny and alimony intervention, the subject of this study, is possible. Notably, current changes in foreign divorce law address limited scrutiny related to financial consequences. Unlike provisions related to the parenting plan, it is appropriate to restrict the extent of scrutiny on alimony since it is a matter the parties are free to decide. However, parties’ freedom to the agreement has limitations. Parties shall guarantee that the content of agreement complies with the restrictive rules, public order, and personal rights. Freedom also has its According to Turkish Civil Code (TMK) Art 166/III, there shall be an agreement by the parties in order to place a judgement in a judicial divorce by mutual consent. The parties shall agree upon the financial consequences and a parenting plan, which constitute the mandatory scope of the agreement. TMK Art 166/III indicates that a judge may overrule stipulations in the agreement resulting in alterations. Therefore, scrutiny and alimony intervention, the subject of this study, is possible. Notably, current changes in foreign divorce law address limited scrutiny related to financial consequences. Unlike provisions related to the parenting plan, it is appropriate to restrict the extent of scrutiny on alimony since it is a matter the parties are free to decide. However, parties’ freedom to the agreement has limitations. Parties shall guarantee that the content of agreement complies with the restrictive rules, public order, and personal rights. Freedom also has its 


GENİŞLETİLMİŞ ÖZET


TMK Art 166/III regulates special grounds in mutual consent divorces. The Article mandates that with the presence of both parties’ consensus (or acceptance of the claim by the other party) the marriage shall be deemed as it has been irretrievably broken. The presumption prohibits judges from making further examinations, such as if the marriage is in fact broken or if the parties have a fault. The judge shall pronounce the divorce if the Article’s conditions are met. 

One of the conditions is the judge’s approval of the spousal agreement. Precisely, TMK Art 166/III requires that both spouses agree on the financial consequences of divorce and a parenting plan. Yet, this agreement alone does not enable a judge to decide on a judicial divorce. It must be approved by a judge. Therefore, both parties accept that a judge’s scrutiny may result in alterations to the agreement. This phrase clarifies that a judge can propose necessary changes in the agreement. In this case, the divorce is pronounced only if the proposal is accepted by both parties. Otherwise, the action is dismissed and the Supreme Court considers it a contested divorce action. 

In this study, the judge’s scrutiny and intervention on alimony provisions is examined taking into consideration that divorcing parties reach a consensus on alimony as it is included in the mandatory content of the spousal agreements. To this end, the legal nature of spousal agreement is examined primarily. We conclude that spousal agreements are like a private-law contract with the similar character of a settlement agreement. The necessity of a judge’s approval is not a constituent element but a complementary one. Thus, the legal nature of the agreement remains unchanged after it is approved by the court. In light of the conclusions mentioned, a judge’s scrutiny of alimony provisions is critical since this area has the highest possible conflicts.

A judge’s intervention is primarily required when the parties are silent about alimony in the spousal agreement. The same can be said when a provision is reserved for further resolution by the parties. A judge shall not approve any agreement that is silent about alimony as TMK Art 166/III only refers to agreements that include a consensus on the financial consequences of divorce and the parenting plan. The result is also the same when the parties reserve their rights to claim future alimony since this shows a non-consensus on alimony. Contrarily, it is considered as leaving the judge to decide the alimony solution is possible, as is the case with Swiss Civil Code (ZGB) Art 112, TMK Art 166/III, where there is no restraint to do so. 

When the agreement includes a provision about alimony but not the ratio of change in the following years, it shall still be approved since the ratio of change is not mandatory content of the spousal agreement. Notably, most problems regarding alimony stem from the alimony waiver or when the amount is defined as too high or too low, in which case TMK Art 23 shall be decisive. 


PDF Görünüm

Referanslar

  • Akıntürk T ve Ateş D, Türk Medeni Hukuku Aile Hukuku İkinci Cilt (Yenilenmiş 21. Bası, Beta, 2019). google scholar
  • Arkan Serim A, ‘Yoksulluk Nafakası’ (2007) LXV (1) İÜHFM 277-302. google scholar
  • Arsebük E, Medeni Hukuk II Aile Hukuku Kısım 1 (1940). google scholar
  • Atar E A, ‘Nafakadan Feragat’ (2016) 22 (3) MÜHFHAD Cevdet Yavuz’a Armağan 251-267. google scholar
  • Bauermann P, Grundlagen und Ausgestaltung im deutschen Unterhaltsrecht und in den Prinzipien der Commission on European Family Law (CEFL) (Stampfli Verlag AG, 2013). google scholar
  • Beilfuss C G, ‘CEFL’s Maintenance Principles: The Conditions For Maintenance’ (2005) Common Core and Better Law in European Family Law 83-103. google scholar
  • Burcuoğlu H, ‘Boşanmada Kusur ve Yoksulluk Nafakası ile İlgili Gözlemler’ (2018) 4 (2) İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-12. google scholar
  • Bühler W ve Spühler K, Berner Kommentar, Die Ehescheidung, Art. 137-158 ZGB, Schweizerisches Zivilgesetzbuch, Das Familienrecht, Das Eherecht, (3. Baskı, Stampfli Verlag AG, 1980). google scholar
  • Ceylan E, Türk ve İsviçre Hukukunda Boşanmanın Hukuki Sonuçları (Galatasaray Üniversitesi Yayınları, 2006). google scholar
  • Demir M, Türk Medeni Hukuk Öğreti ve Uygulamasında Yoksulluk Nafakası (Seçkin Yayıncılık, 2018). google scholar
  • Demirbaş A, ‘Güncel Tartışmalarla Yoksulluk Nafakası’ (2018) 5 (2) İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 219-236. google scholar
  • Dural M, Öğüz T ve Gümüş M A, Türk Özel Hukuku Cilt III Aile Hukuku (Gözden Geçirilmiş 15. Bası Filiz Kitabevi, 2020). google scholar
  • Demirsatan B, ‘Boşanmada Ev Hayvanlarının Hukuki Durumu’ (2020) 24(3) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 137-161. google scholar
  • Elçin Grassinger G, ‘Boşanma Davasında Eşlerin Boşanmanın Tali Sonuçlarına İlişkin Konularda Anlaşma Yapmaları ve Konu ile İlgili İsviçre Federal Mahkemesi Kararı’ (1997) LV (3) İHFM 235-242. google scholar
  • Esener T, ‘Boşanmanın Fer’i Neticelerine Dair Mukaveleler’ (1951) VIII (3-4) AÜHFD 610-628. google scholar
  • Fankhauser R, Die Ehescheidung und die Ehetrennung / Erster Abschnitt: Die Scheidungsvoraussetzungen, FamKomm (3. Baskı, Stampfli Verlag AG, 2017). google scholar
  • Ferrand F, ‘Divorce and Spousal Agreements’ (2005) Common Core and Better Law in European Family Law 71-83. google scholar
  • Freiburghaus D, Personen -und Familienrecht- Partnerschaftsgesetz Art.1-456 ZGB, Handkommentar zum Schweizer Privatrecht (3. Baskı, Schultess Juristische Medien AG, 2016). google scholar
  • Gençcan Ö U, 6100 sayılı HMK Hükümlerine Göre Boşanma, Tazminat ve Nafaka Hukuku (2. Baskı, Yetkin, 2013). google scholar
  • Helvacı S, Kişilik İşlemi Hakları (Münhasıran Şahsa Bağlı Haklar) (İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, 1993). google scholar
  • Hoşlan Ö C, ‘Anlaşmalı Boşanma Protokollerine İlişkin Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi’ Medeni Hukuk Alanındaki Güncel Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi Sempozyumları, Cilt II: Aile Hukuku (On iki Levha, 2019) 203-285. google scholar
  • Jungo A, Personen- und Familienrecht - Partnerschaftsgesetz Art. 1-456 ZGB - PartG, Handkommentar zum Schweizer Privatrecht (3. Baskı, Schulthess Juristische Medien AG, 2016). google scholar
  • Kırbaş Ö, Türk Hukuku’nda Eşlerin Anlaşmasına Dayanan Boşanma: (MK.m.134/III), (İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 1994). google scholar
  • Kocabaş G, ‘Evlilik Sonrası Dayanışma İlkesi ve Bu İlkenin Sınırı Olarak Clean Break İlkesi Doğrultusunda Yoksulluk Nafakasını Belirleyici Ölçütler’ (2013) 19 (1) 357-392. google scholar
  • Kulaklı E, ‘Yoksulluk Nafakası ve Yoksulluk Nafakasının Süresi Bağlamında Bir Mukayeseli Hukuk İncelemesi’ (2018) 5 (2) İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 237-268. google scholar
  • Nomer H N, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Gözden Geçirilmiş, Genişletilmiş Ondördüncü Baskı, Beta, 2015). google scholar
  • Oğuzman M K ve Öz T, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt-1 (Güncellenip Genişletilmiş 17. Bası Vedat Kitapçılık, 2019). google scholar
  • Oktay Özdemir S, “Sözleşme Özgürlüğü” (2019) 1 İstanbul Şerhi Türk Borçlar Kanunu: Yürürlük Kanunu Madde 1-82, 337-441. google scholar
  • Oktay Özdemir S, ‘Türk Hukukunda Boşanma Sisteminde Revizyon İhtiyacı’ (2015) 35 (1) MHB 29-46. google scholar
  • Özdemir N, Türk Hukukunda Anlaşmalı Boşanma (İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, 2003). google scholar
  • Özer M T, Medeni Hukukta Hata Kavramı (On iki Levha, 2019). google scholar
  • Öztan B, Aile Hukuku (6. Bası, Turhan Kitabevi, 2015). google scholar
  • Roth M, ‘Future Divorce Law- Two Types of Divorce’ (2005) Common Core and Better Law in European Family Law 41-58. google scholar
  • Ruhi A C, Yargıtay İçtihatlarıyla Nafaka Hukuku (3. Baskı, 2010). google scholar
  • Schwander I, ZGB 125, OFK-Orell Füssli Kommentar (Gözden Geçirilmiş 3. Baskı, Orell Füssli Verlag AG, 2016). google scholar
  • Schwenzer I ve Büchler A, Dritte Abschnitt: Die Scheidungsfolgen/ Art. 125/I.-II., FamKomm (3. Baskı, Stâmpfli Verlag, 2017). google scholar
  • Seçer Ö, ‘Anlaşmalı Boşanmada Eşlerin Yaptıkları Anlaşma’ (2016) 7 (2) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi) 259-286. google scholar
  • Shannon G, ‘Clean Break or Long-Term Payment of Maintenance’ (2005) Common Core and Better Law in European Family Law 103-119. google scholar
  • Şahin M, ‘Türk-İsviçre Medeni Kanunlarına Göre Evlilik Sonrası Katkının (Yoksulluk Nafakasının) Şartları (TMK m.175-ZGB m.125)’ (2017) XXI (3) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 75-107. google scholar
  • Şıpka Ş, ‘Avrupa Birliği Aile Hukuku ve CEFL (Avrupa Birliği Aile Hukuku Komisyonu, Prensipleri, Amaçları ve Yapılan Çalışmalar)’ (2006) 10 (2) 163-172. google scholar
  • Tekinay S S, Türk Aile Hukuku (7. Baskı, Filiz Kitavevi, 1990). google scholar
  • Uzun M, Yargıtay Kararları Kapsamında Yoksulluk Nafakası (Vedat Kitapçılık, 2013). google scholar
  • Ülkü Atmaca H, Türk Hukukunda Anlaşmalı Boşanma Protokolü (Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, 2017). google scholar
  • Yağcı K, ‘Yoksulluk Nafakasında Süresizlik Sorunu’ (2018) 76 (1) İstanbul Hukuk Mecmuası 323-358. google scholar
  • Yıldırım A, ‘Yoksulluk Nafakası ve Yoksulluk Nafakasında Süre Sorunu’ (2016) 14 (157) 59-89. google scholar
  • Yücedağ N, ‘Kadının Talep Ettiği Yoksulluk Nafakası’ (2017) 6. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali 509-529. google scholar
  • Yücel S, ‘Yargıtay Kararları Işığında Anlaşmalı Boşanma Davası Sonrasında Nafaka ve Tazminat Talepleri’ (2018) 4 (1) 239-257. google scholar

Atıflar

Biçimlendirilmiş bir atıfı kopyalayıp yapıştırın veya seçtiğiniz biçimde dışa aktarmak için seçeneklerden birini kullanın


DIŞA AKTAR



APA

Koyuncu Aktaş, N. (2021). Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi. İstanbul Hukuk Mecmuası, 79(3), 761-796. https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109


AMA

Koyuncu Aktaş N. Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2021;79(3):761-796. https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109


ABNT

Koyuncu Aktaş, N. Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi. İstanbul Hukuk Mecmuası, [Publisher Location], v. 79, n. 3, p. 761-796, 2021.


Chicago: Author-Date Style

Koyuncu Aktaş, Nihan,. 2021. “Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi.” İstanbul Hukuk Mecmuası 79, no. 3: 761-796. https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109


Chicago: Humanities Style

Koyuncu Aktaş, Nihan,. Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi.” İstanbul Hukuk Mecmuası 79, no. 3 (Jan. 2022): 761-796. https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109


Harvard: Australian Style

Koyuncu Aktaş, N 2021, 'Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi', İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 79, no. 3, pp. 761-796, viewed 17 Jan. 2022, https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109


Harvard: Author-Date Style

Koyuncu Aktaş, N. (2021) ‘Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi’, İstanbul Hukuk Mecmuası, 79(3), pp. 761-796. https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109 (17 Jan. 2022).


MLA

Koyuncu Aktaş, Nihan,. Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi.” İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 79, no. 3, 2021, pp. 761-796. [Database Container], https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109


Vancouver

Koyuncu Aktaş N. Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi. İstanbul Hukuk Mecmuası [Internet]. 17 Jan. 2022 [cited 17 Jan. 2022];79(3):761-796. Available from: https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109 doi: 10.26650/mecmua.2021.79.3.2109


ISNAD

Koyuncu Aktaş, Nihan. Anlaşma Temeline Dayalı Boşanma Davalarında Hakimin Yoksulluk Nafakasına Müdahalesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 79/3 (Jan. 2022): 761-796. https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.3.2109



ZAMAN ÇİZELGESİ


Gönderim27.01.2021
Kabul25.06.2021
Çevrimiçi Yayınlanma21.09.2021

LİSANS


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


PAYLAŞ




İstanbul Üniversitesi Yayınları, uluslararası yayıncılık standartları ve etiğine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel dergi ve kitapların yayınlanmasıyla giderek artan bilimsel bilginin yayılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Yayınları açık erişimli, ticari olmayan, bilimsel yayıncılığı takip etmektedir.