Araştırma Makalesi


DOI :10.26650/iutd.1151789   IUP :10.26650/iutd.1151789    Tam Metin (PDF)

XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme

Esen Salarcı Baydar

Osmanlı esnaf teşekkülü içinde önemli yere haiz olan esirci esnafına dair bilgiler bulunmakla beraber konunun mahiyetinin anlaşılmasında yetersizdir. Literatürde dağınık ve az olan bilgiler esirci esnafına dair doyurucu bilgiler sunmaz. Esirci esnafı sıklıkla Osmanlı Şeriyye Sicilleri’nde davalı ve nadiren davacı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada bu zümrenin kefalet sistemleri için tutulmuş 1640, 1710 ve 1749 tarihli üç arşiv kaydı ışığında esirci esnafının kefalet sistemi, esnaf teşkilatındaki görevliler, esnaf teşekkülünü oluşturanların sosyal statüleri ve kefaleti gerekli kılan sebeplere dair bilgiler ele alınarak değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, bu esnaf grubunun sebep olduğu problemler ve mahkemeye yansıyan şikâyetler de arşiv belgeleri ve şeriye sicilleri ışığında incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: EsirKöleEsnafTicaretOsmanlıErken Modern
DOI :10.26650/iutd.1151789   IUP :10.26650/iutd.1151789    Tam Metin (PDF)

Slave Artisans of Istanbul in the 18th Century: An Evaluation through the Surety System

Esen Salarcı Baydar

The literature provides a limited amount of information, however fragmented, about the slave artisans who played an important role among Ottoman artisan groups. This information, however, does not provide adequate knowledge about them. These artisans commonly appear as defendants in the Ottoman Shari’a Registers, but rarely as claimants. The relevance of the suretyship system for the slave artisans, the causes that made suretyship necessary, the officials in their guild, as well as the social rank and class of the members of this organization, are all addressed in this paper. Furthermore, the issues and objections raised by this group of artisans are examined in the light of archival documents and shari'a registers. In addition, the problems created by this group of artisans, as well as the complaints filed at the court involving these artisans, are also analyzed in the light of archival documents and shari'a registers.

Anahtar Kelimeler: SlaveArtisansTradeOttomanEarly Modern

PDF Görünüm

Referanslar

  • Archival Sources google scholar
  • The Directorate of State Archives of the Presidency of the Republic of Turkey (BOA) google scholar
  • Ali Emiri google scholar
  • Sultan II. Süleyman (AE.SSÜL.II), 8/704. google scholar
  • Sultan II. Ahmed (AE.SAMD.II), 4/344. google scholar
  • Cevdet google scholar
  • Belediye (C.BLD), 6350. google scholar
  • Dahiliye (C.DH), 290/14469. google scholar
  • Zabtiye (C.ZB), 89/4444. google scholar
  • İbnülemin google scholar
  • Dahiliye (İE.DH), 5/437. google scholar
  • Tevcihat (İE.TCT), 2/232. google scholar
  • Maliyeden Müdevver Defterler (MAD), 2483. google scholar
  • Mühimme Defterleri (MD), 110; 130. google scholar
  • Shari’a Registers google scholar
  • Anadolu Sadareti Mahkemesi 2 Numaralı Sicil (H. 1251-1257/ M. 1835-1841). google scholar
  • Bab Mahkemesi 3 Numaralı Sicil (H. 1077 / M. 1666-1667). google scholar
  • Bab Mahkemesi 54 Numaralı Sicil (H. 1102 / M. 1691). google scholar
  • Bab Mahkemesi 150 Numaralı Sicil (H. 1143-1144 / M. 1730-1732). google scholar
  • Bab Mahkemesi 197 Numaralı Sicil (H. 1162-1163 / M. 1749-1750). google scholar
  • Bab Mahkemesi 397 Numaralı Sicil (H. 1255-1256 / M. 1839-1840) google scholar
  • Eyüp Mahkemesi 182 Numaralı Sicil (H. 1154-1161 / M. 1741-1748). google scholar
  • Hasköy Mahkemesi 10 Numaralı Sicil (H. 1085-1090 / M. 1674-1679). google scholar
  • Galata Mahkemesi 259 Numaralı Sicil (H. 1137-1138 / M. 1724-1725). google scholar
  • Secondary Sources google scholar
  • Aktaş, Uğur, İstanbul’un 100 Esnafı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür AŞ., İstanbul 2010. google scholar
  • Baydar, Esen Salarcı, Osmanlı İmparatorluğu’nda Savaş Esirleri Üsârâ-yı Mîrî (1650-1720), İstanbul University Institute of Social Sciences, Unpublished PhD Thesis, 2020. google scholar
  • Bilge, Sadık Müfit, “Osmanlı İstanbulu’nda Berber Esnafı”, Osmanlı İstanbulu, İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2014, s. 187-206. google scholar
  • Demirtaş, Mehmet, Osmanlı Esnafında Suç ve Ceza, Birleşik Yayınevi, Ankara 2010. google scholar
  • Develioğlu, Ferit, Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lugat: Eski ve Yeni Harflerle, Aydın Neşriyat, 25th Edition, İstanbul 2008. google scholar
  • Ertuğ, Hüseyin Nejdet, Osmanlı Kefâlet Sistemi ve 1792 Tarihli Bir Kefâlet Defterine Göre Boğaziçi, Sakarya University Institute of Social Sciences, Unpublished Thesis, 2000. google scholar
  • Evliya Çelebi, Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnamesi: İstanbul, prepared Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2003. google scholar
  • Faroqhi, Suraiya, Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi, ed. Halil İnalcık, Donald Quateret, v. II, Eren Yayınları, İstanbul 2006. google scholar
  • Genç, Mehmet, “Osmanlı Esnafı ve Devletle İlişkileri”, Ahilik ve Esnaf, İstanbul Matbaası, İstanbul 1986, s. 113-124. google scholar
  • ________, Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve Ekonomi, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2010. google scholar
  • Gül, Abdülkasim, 18. Yüzyılda Yeniçeri Teşkilatı, Erzurum Atatürk University Institute of Turkic Studies, Unpublished PHD Thesis, 2020. google scholar
  • İlgürel, Mücteba, “Levent”, DIA, XXIX, Ankara 2003, p. 226-228. google scholar
  • İnalcık, Halil, “Timar”, DIA, XLI, İstanbul 2012, p. 168-173. google scholar
  • Kal’a, Ahmet, “Esnaf”, DIA, XI, İstanbul 1995, p. 423-430. google scholar
  • ________, “Lonca”, DIA, XXVII, Ankara 2003, p. 211-212. google scholar
  • Karaçağlayan, Naime Yüksel, XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Yeniçerilerin Politik ve Sosyo-Ekonomik Rolleri: İstanbul Örneği, Yıldırım Beyazıt University Institute of Social Sciences, Unpublished PHD Thesis, Ankara 2018. google scholar
  • Kazıcı, Ziya, Osmanlı’da Yerel Yönetim (İhtisab Müessesesi), Bilge Yayıncılık, İstanbul 2006. google scholar
  • Kılıç, Rüya, Osmanlı’da Seyyidler ve Şerifler, Kitap Yayınevi, İstanbul 2005. google scholar
  • Koçu, Reşat Ekrem, Tarihte İstanbul Esnafı, Doğan Kitapçılık, İstanbul 2002. google scholar
  • Küçükaşçı, Mustafa Sabri, “Seyyid”, DIA, XXXVII, İstanbul 2009, p. 40-43. google scholar
  • Kütükoğlu, Mübahat S., “Osmanlı Esnafında Oto-Kontrol Müessesesi”, Ahilik ve Esnaf, Konferanslar ve Seminer, İstanbul 1986, s. 55-76. google scholar
  • ________, Osmanlılarda Narh Müessesesi ve 1640 Tarihli Narh Defteri, Enderun Kitabevi, İstanbul 1983. google scholar
  • Özcan, Abdülkadir, “Pencik”, DIA, XXXIV, İstanbul 2007, p. 149-151. google scholar
  • Özcan, Tahsin, “Osmanlı Mahallesi: Sosyal Kontrol ve Kefalet Sistemi”, Marife, I/1 (2001), p. 129-151. google scholar
  • Reşat Ekrem Koçu, “Esiriciler”, İstanbul Ansiklopedisi, İstanbul Ansiklopedisi ve Neşriyat, İstanbul 1971, v. X, p. 5275. google scholar
  • Saydam, Abdullah, “Kamu Hizmeti Yaptırma ve Suçu Önleme Yöntemi Olarak Osmanlılarda Kefâlet Usûlü”, Tarih ve Toplum Dergisi, XXVIII/164 (1997), p. 4-12. google scholar
  • Uyar, Gülgün, “Nakib”, DIA, XXXII, İstanbul 2006, p. 321-322. google scholar
  • Üsküdarî Abdullah Efendi, Vâkı‘ât-ı Rûz-merre, prepared Recep Ahıshalı, TUBA, v. II, Ankara 2017. google scholar
  • Yağcı, Zübeyde Güneş, “İstanbul Esir Pazarı”, Osmanlı Devleti’nde Kölelik, Ticaret, Esaret ve Yaşam, Tezkire Yay., İstanbul 2017, s. 57-90. google scholar

Atıflar

Biçimlendirilmiş bir atıfı kopyalayıp yapıştırın veya seçtiğiniz biçimde dışa aktarmak için seçeneklerden birini kullanın


DIŞA AKTAR



APA

Salarcı Baydar, E. (2022). XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme. Tarih Dergisi, 0(78), 27-49. https://doi.org/10.26650/iutd.1151789


AMA

Salarcı Baydar E. XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme. Tarih Dergisi. 2022;0(78):27-49. https://doi.org/10.26650/iutd.1151789


ABNT

Salarcı Baydar, E. XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme. Tarih Dergisi, [Publisher Location], v. 0, n. 78, p. 27-49, 2022.


Chicago: Author-Date Style

Salarcı Baydar, Esen,. 2022. “XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme.” Tarih Dergisi 0, no. 78: 27-49. https://doi.org/10.26650/iutd.1151789


Chicago: Humanities Style

Salarcı Baydar, Esen,. XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme.” Tarih Dergisi 0, no. 78 (Feb. 2023): 27-49. https://doi.org/10.26650/iutd.1151789


Harvard: Australian Style

Salarcı Baydar, E 2022, 'XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme', Tarih Dergisi, vol. 0, no. 78, pp. 27-49, viewed 8 Feb. 2023, https://doi.org/10.26650/iutd.1151789


Harvard: Author-Date Style

Salarcı Baydar, E. (2022) ‘XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme’, Tarih Dergisi, 0(78), pp. 27-49. https://doi.org/10.26650/iutd.1151789 (8 Feb. 2023).


MLA

Salarcı Baydar, Esen,. XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme.” Tarih Dergisi, vol. 0, no. 78, 2022, pp. 27-49. [Database Container], https://doi.org/10.26650/iutd.1151789


Vancouver

Salarcı Baydar E. XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme. Tarih Dergisi [Internet]. 8 Feb. 2023 [cited 8 Feb. 2023];0(78):27-49. Available from: https://doi.org/10.26650/iutd.1151789 doi: 10.26650/iutd.1151789


ISNAD

Salarcı Baydar, Esen. XVIII. Yüzyılda İstanbul Esirci Esnafı: Kefalet Sistemi Üzerinden Bir Değerlendirme”. Tarih Dergisi 0/78 (Feb. 2023): 27-49. https://doi.org/10.26650/iutd.1151789



ZAMAN ÇİZELGESİ


Gönderim31.07.2022
Kabul05.10.2022
Çevrimiçi Yayınlanma21.11.2022

LİSANS


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


PAYLAŞ




İstanbul Üniversitesi Yayınları, uluslararası yayıncılık standartları ve etiğine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel dergi ve kitapların yayınlanmasıyla giderek artan bilimsel bilginin yayılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Yayınları açık erişimli, ticari olmayan, bilimsel yayıncılığı takip etmektedir.