BÖLÜM


DOI :10.26650/PB/AA08.2023.002.006   IUP :10.26650/PB/AA08.2023.002.006    Tam Metin (PDF)

Orta Çağ Avrupa’sında Bilimsel Yaklaşımlar ve Oluşan Konseptin Analizi

Pınar Ülgen

Bilimsel devrim ne demektir? Ne zaman başlamıştır? Bunlar hep var olan, ama cevapları da değişkenlik gösteren sorulardır, değil mi? Ancak cevapları verilirken genelde Orta Çağ, özellikle de Doğu-Batı etkileşimi sonucunda ortaya çıkan yeni bir dünya olarak Avrupa’daki bilimsel yaklaşımlar unutulmaktadır. Aslında bilinmeyen bir gerçek vardır ki, o da “Bilimsel Devrim” kavramının tarihsel kökeni ile ortak tarihsel özelliklere sahip olmasıdır. Bu iki terimin de özünde bulunan unsurlar ise fiziksel ve politik fenomenler, şans, kader ve tarih kavramlarıdır. Önemli olan buradaki fenomenin döngüsel ardıllığı değildir. Çünkü devrim kelimesinin kendisi geri dönmek anlamına gelir ki; ancak bunlar, esas olarak o zamanki dramatik değişikliklerden ibarettir. İşte bu kavramsal dönüşüm ve içerdiği tarihsel unsurlarla birlikte XI. yüzyıldan itibaren Batı Avrupa, büyük bir değişim ve dönüşüm dönemine girmiştir. Böylece Avrupa’nın kendine uyarlamaya ve tanımlamaya çalıştığı yeni bilimsel yaklaşımlarla toplumsal yapıda, teknolojide, entelektüel hayatta ve eğitim alanlarında yeni bir dünya ortaya çıkmaya başlamıştır. Böylece yeniliklere tamamıyla açık bir toplum oluşmuştu. Ayrıca bu dönemin en belirleyici özelliklerinden olan çeviri ve de önemli eserlerin yorumlanması, en önemli yaklaşımlardan biriydi. Bu durum, Orta Çağ Avrupa’sındaki bilimin gelişim zeminini de oluşturmaktaydı. Burada şunu da belirtmeliyiz ki; bu dönemin erken Rönesans olarak adlandırılmasındaki en önemli unsurdur bu çeviri hareketleri. Dolayısıyla Doğu-Batı etkileşimiyle gerçekleşen bu erken aydınlanmada ya da şöyle diyelim “Erken Rönesans” döneminde dikkat çeken bir diğer nokta da Batı tarafından çevrilen eserlerin sadece Doğu’ya ait olmayıp, Batı’nın kendi klasik eserlerini de çevirmiş olmalarıdır. Bu da Batı’nın bilimsel anlamda kendi özüne dönme ve yenilikler yapma gibi farklı bir yaklaşımın da ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmamızda da ilerleyen yüzyıllarda daha sistematik hale gelen bu bilimsel ve teknolojik dönüşümün temelini oluşturan unsurları ve yaklaşımları değerlendirmeye ve anlatmaya çalışacağız.


Anahtar Kelimeler: Orta ÇağAvrupaBilimTeknolojiRönesans
DOI :10.26650/PB/AA08.2023.002.006   IUP :10.26650/PB/AA08.2023.002.006    Tam Metin (PDF)

Scientific Approaches in Medieval Europe and Analysis of the Emerging Concept

Pınar Ülgen

What does the “scientific revolution” mean? When did it start? These are questions that have always existed but whose answers vary. However, while the answers are given, the scientific approaches in Europe as a new world that emerged as a result of the Middle Ages, especially the EastWest interaction, are forgotten. In fact, there is an unknown fact that the concept of “Scientific Revolution” has common historical features based on its historical origin. The core elements of these two terms are physical and political phenomena, luck, destiny, and history. The important thing here is not the cyclical succession of the phenomenon, as the word “revolution” itself means to return; however, these are mainly the dramatic changes of that time. With this conceptual transformation and the historical elements, it contains, Western Europe has entered a period of great change and transformation since the 11th century. Thus, with the new scientific approaches that Europe attempted to adapt and define, a new world began to emerge in social structure, technology, intellectual life, and education. Thus, a society completely open to innovations was formed. In addition, translation and interpretation of important works, which were the most defining features of this period, were one of the most important approaches. This situation also formed the basis for the development of science in medieval Europe. Here we should also point out that these translation movements are the most important factor in calling this period the early Renaissance. Therefore, another striking point in this early enlightenment that took place through the East-West interaction, or let’s say the “Early Renaissance” period, is that the works translated by the West did not only belong to the East, but also included the translated classical works of the West (that had been lost to Europe). This has led to the emergence of a different approach, such as the West’s scientific return to its own essence and innovation. In this study, we will attempt to evaluate and explain the elements and approaches that form the basis of this scientific and technological transformation that has become more systematic in the following centuries.


Anahtar Kelimeler: Middle AgesEuropeScienceTechnologyRenaissance

Referanslar

  • Almond, I. (2012). İbni Arabi ve Derrida: Tasavvuf ve Yapısöküm (K. Filiz, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
  • Aydın, M. (2010). Bilgi Sosyolojisi. İstanbul: Açılım Kitap. google scholar
  • Bartlett, R. (1982). Gerald of Wales 1146-1223. Oxford: Clarendon Press. google scholar
  • Bauer, S. W. (2013). The History of the Renaissance World: From the Rediscovery of Aristotle to the Conquest of Constantinople. New York: W. W. Norton Press. google scholar
  • Becker, E. (2012). The Pulitzer Prizes: General Nonfiction. Erişim adresi: pulitzer.org. google scholar
  • Bridges, J. H. (1900). The Opus Majus of Roger Bacon. Vol. I. London: Williams and Norgate. google scholar
  • Brooke, C. (1969). The Twelfth Century Renaissance. London: Thames and Hudson. google scholar
  • Capra, F. (2014). Batı Düşüncesinde Dönüm Noktası (M. Armağan, Çev.). İstanbul: İnsan Yayınları. google scholar
  • Chalmers, A. (1997). Bilim Dedikleri (H. Arslan, Çev.) Ankara: Vadi Yayınları. google scholar
  • Claggett, M. (1959). The Science of Mechanics in the Middle Ages. Madison: University of Wisconsin. google scholar
  • Chenu, M. D. (1979). Nature, Man and Society in the Twelfth Century. In Essays on New Theological Perspectives in the Latin West. University of Toronto Press. google scholar
  • Demir, Ö. (2000). Bilim Felsefesi. Ankara: Vadi Yayınları. google scholar
  • Duhem, P. (1906). Les Origines de la statique. Vol. II. Paris: A. Hermann. google scholar
  • Duhem, P. (1913-1959). Le système du monde. Vol. X. Paris: A. Hermann. google scholar
  • Feverabend, K. P. (1991). Yönteme Hayır: Bir Anarşist Bilgi Kuramının Ana Hatları (A. İnam, Çev.) İstanbul: Ara Yayınları. google scholar
  • Forti, A. (2000). Modern Bilimin Doğuşu ve Düşünce Özgürlüğü. F. Mayor (Ed.), Bilim ve İktidar (M. Küçük, Çev.) içinde. Ankara: Tübitak Yayınları. google scholar
  • Hekman, S. (1999). Bilgi Sosyolojisi ve Hermeneutik. İstanbul: Paradigma Yayınları. google scholar
  • Jeanniere, A. (2000). Modernite Nedir? M. Küçük (Ed.), Modernite versus Postmodernite (N. Tutal, Çev.) içinde (s. 97-98) Ankara: Vadi Yayınları. google scholar
  • Köroğlu, C. Z. ve Köroğlu, M. A. (2016). Bilim Kavramının Gelişimi ve Günümüz Sosyal Bilimleri Üzerine. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (25). google scholar
  • Maier, A. (1938). Die Mechanisierung des Weltbildes im 17. Jahrhundert. Leipzig: Meiner. google scholar
  • Mastnak, T. (2002). Crusading Peace. London: University of California Press. google scholar
  • Melve, L. (2006). The Revolt of the Medievalists: Directions in Recent Research on the Twelfth-Century Renaissance. Journal of Medieval History (32), 231-252. google scholar
  • Moody, E. A. (1966). Galileo and His Precursors. In C. Golino, (Ed.), Galileo Reappraised. University of California Press. google scholar
  • Moore, R. I. (1987). The Formation of a Persecuting Society: Power and Deviance in Western Europe, 950-1250. Oxford & New York: Blackwell Publishing. google scholar
  • Moore, R. I. (2000). The First European Revolution: c. 970-1215. Oxford & New York: Blackwell Publishing. google scholar
  • Murray, A. (1978). Reason and Society in the Middle Ages. Oxford:Clarendon Press. google scholar
  • Needham, J. (1969). The Grand Titration: Science and Society in East and West. University of Toronto Press. google scholar
  • Pasquale, G. D. (2015). Roger Bacon ve Deneysel Bilim. U. Eco (Ed.), Orta Çağ: Şatolar, Tüccarlar, Şairler (L. T. Basmacı, Çev.) içinde. İstanbul: Alfa Yayınları. google scholar
  • R. Trigg. (2004). Akılcılık ve Bilim: Bilim Herşeyi Açıklayabilir mi? (İ. Şener, Çev.). İstanbul: İzdüşüm Yayınları. google scholar
  • Rörsch, A. (2014). The Progress of Science: Past, Present and Future. Humanities (3), 442-516. google scholar
  • Singh, V. (1987). Why did the Scientific Revolution Take Place in Europe and Not Elsewhere. Indian Journal of History of Science, 22(4), 341-353. google scholar
  • Southern, R. W. (1953). The Making of the Middle Ages. New Haven: Yale University Press. google scholar
  • Stiefel, T. (1985). The Intellectual Revolution in Twelfth-Century Europe. New York: St. Martin’s Press. google scholar
  • Stock, B. (1972). Myth and Science in the Twelfth Century. Princeton University Press. google scholar
  • Şaylan, G. (2009). Postmodernizm. Ankara: İmge Kitabevi. google scholar
  • Thatcher, O. J. (Ed.). (1901). The Library of Original Sources: The Early Medieval World. Milwaukee: University Research Extension Co. google scholar
  • Tuchman, B. (1979). A Distant Mirror: The Calamitous 14th Century. New York: Ballantine. google scholar
  • Ülgen, P. (2010). Orta Çağ Avrupasında Feodal Sisteme Genel Bir Bakış. Mukaddime Dergisi (1), ss. 1-18. google scholar
  • Ülgen, P. (2015). XII. Yüzyılda Avrupa’da Erken Rönesans: Bilimsel Dönüşümün Başlaması. I. Uluslararası Sosyal Bilimler Araştırmaları Kongresi: Bildiriler içinde (s. 159-174). Denizli: Pamukkale Üniversitesi E-Yayınları. Erişim adresi: http://acikerisim.pau.edu.tr:8080/ xmlui/handle/11499/709 google scholar
  • Ülgen, P. (2018). Orta Çağ Avrupasında Esaretten Feodalizme Toplum. Kültür Evreni (35), s. 95-114. google scholar
  • Ülgen, P. (2018). Orta Çağ Avrupasının “Mükemmel Öğretmen” Lakaplı Bilim Adamı: Roger Bacon. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(2), s. 229-238. google scholar
  • Duhem, P. (1913). Études sur Léonard de Vinci: Les Précurseurs Parisiens de Galilée. Paris: A. Hermann. google scholar
  • Wainewright J. B. (1912). Roger Bacon. Catholic Encyclopedia. Vol. XIII, 111-116. New York. google scholar
  • Weissman, R. F. (1985). Reconstructing Renaissance Sociology: The Chicago School and the Study of Renaissance Society. In R. Trexler (Ed.), Persons in Groups: Social Behavior as Identity Formation in Medieval and Renaissance Europe (pp. 40-52). State University of New York. google scholar
  • White, L. (1964). Medieval Technology and Social Change. Oxford University Press. google scholar
  • Zilsel, E. (1942). The Sociological Roots of Science. American Journal of Sociology, 47(4), 544-560. google scholar


PAYLAŞ




İstanbul Üniversitesi Yayınları, uluslararası yayıncılık standartları ve etiğine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel dergi ve kitapların yayınlanmasıyla giderek artan bilimsel bilginin yayılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Yayınları açık erişimli, ticari olmayan, bilimsel yayıncılığı takip etmektedir.