Research Article


DOI :10.26650/artsanat.2022.17.842486   IUP :10.26650/artsanat.2022.17.842486    Full Text (PDF)

Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran

Azadeh Rezafar

Urban environmental aesthetics and place identity have begun to take their place on the design and planning agenda, especially in recent years. Urbanization resulting from competition between cities has caused the loss of identity and aesthetics in cities all over the world. The decreasing use of traditional building methods and planning, without consideration of the local context, by developers, authorities, and even administrators of cities has led cities to resemble each other. In light of these developments, the shape, form, texture, and especially identity and aesthetics of settlements become important in planning and urban design. While the concepts of aesthetics and urban identity are difficult to define, there are some parameters to evaluate them. This paper has two main objectives. The first is to determine parameters to evaluate aesthetics and urban identity. The second is to check these parameters over historical and touristic settlements. For this purpose, the concepts of aesthetics and spatial identity will be explained within the scope of the literature. The city of Masouleh in Iran has been chosen as an example of a historical and touristic settlement. The systematic development of the historical settlement, as well as the landscape, identity, and aesthetics of the environment’s harmony and texture, were evaluated with a descriptive-analytical approach methodology based on the parameters revealed in the scope of the research. The findings aim to reveal the aesthetics and identity of historical residential areas. Including this information in scientific studies will lead to the design of more aesthetic settlements in the future.

DOI :10.26650/artsanat.2022.17.842486   IUP :10.26650/artsanat.2022.17.842486    Full Text (PDF)

Kentsel Çevresel Estetik ve Kimlik: Masouleh Örneği, İran

Azadeh Rezafar

Kent, çevre estetiği ve mekân kimliği, özellikle son yıllarda tasarım ve planlama gündemindedir. Rekabete dayalı kentleşme, tüm dünyada kimlik ve estetik kaybına sebep olmaktadır. Geleneksel yapı yöntemlerinin kullanımının azalması ve geliştiriciler, yetkililer ve hatta kent yöneticileri tarafından yerel bağlam dikkate alınmadan yapılan planlar tüm kentlerin birbirine benzemesine yol açmaktadır. Kentlerin gitgide birbirine benzemeye başlamasıyla, şekli, formu, dokusu ve özellikle kimlik ve estetiği, günümüzde önem kazanmıştır. Estetik ve kentsel kimlik kavramlarının tanımlanması zor olmasına rağmen, onları değerlendirmek için bazı parametreler bulunmaktadır. Bu araştırmanın iki temel amacı bulunmaktadır. Birincisi, estetik ve kentsel kimliği değerlendirmek için parametrelerin belirlenmesidir. İkincisi ise, bu parametreleri, tarihî ve turistik yerleşim üzerinden denetlemektir. Bu amaçla estetik ve mekân kimliği kavramları, literatür araştırması kapsamında ele alınmıştır. Çalışmada İran’ın Masouleh kenti, tarihî ve turistik yerleşime örnek olarak seçilmiştir. Tarihî yerleşimin sistematik gelişimi ile peyzaj, çevresel uyum ve dokusundaki kimlik ve estetik, araştırma kapsamında ortaya koyulan parametreler üzerinden betimsel-analitik yaklaşım metodolojisi ile değerlendirilmiştir. Bu araştırma bulguları, tarihî yerleşim alanlarının estetiği ve kimliğini ortaya koymaya yönelik bilgilerdir. Bu bilgilerin bilimsel çalışmalara dâhil edilmesinin gelecekte daha estetik yerleşimlerin tasarlanmasına yardımcı olabileceği düşünülmektedir.


EXTENDED ABSTRACT


Kentler çok boyutlu sosyal, kültürel, doğal, tarihî, mimari ve yapay öğeleri içinde barındıran karmaşık ve dinamik sistemlerdir. Endüstrileşme ile başlayan ve günümüzde hız kazanan kentleşme ve göç süreciyle birlikte, tasarımcılar, yetkililer ve hatta yöneticiler tarafından yerel bağlam, tarih, kültür, estetik, geleneksel yapı yöntemleri ve planlama, dikkate alınmadan kentsel yerleşim alanları gelişmektedir. Buna ek olarak kentler arası rekabete dayalı planlı veya plansız kentleşme, tüm dünya kentlerinde kimlik ve estetik kaybına neden olmaktadır. Gitgide yeşil alanların azalması ve birbiriyle uyumsuz yüksek yapıların artması, kentsel estetiği ve kimliği olumsuz etkilemektedir. Böylece kentleşme sürecinde, tarihî, kentsel, estetik değerlerin yitirilmiş olması, özellikle son yıllarda kentsel estetik ve mekânsal kimlik kavramlarının kentsel tasarım ve planlama gündeminde yer almasına yol açmıştır. Herhangi bir yerleşimin kırdan kente geçişi, literatürde kentleşme olarak ifade edilmektedir. Yerel bağlam ve mimari estetikten yoksun olarak hızlıca gelişen yerleşim alanları, tüm kentlerin birbirine benzemesine sebep olmaktadır. Kendi özgün kültür ve kimliğinin kaybolduğu birbirine benzeyen kentler, aynı zamanda görsel kirliliğe de yol açmaktadır. Bu durumun artması ile birlikte, yerleşim yerlerinin şekli, formu, dokusu ve özellikle kimlik ve estetiği günümüz planlama ve kentsel tasarım gündeminde önem kazanmıştır. Estetik, kentlerin birbirinden ayırt edilmesini sağlayan bir değerdir. Kimlik ise, bir yeri diğerlerinden farklı kılan sürekli benzerlikler ve birlikteliklerdir. Estetik duyarlılık ile tasarlanmış çevre, fiziksel, sosyal ve ruhsal sağlığın yanı sıra, yaşam kalitesini yükseltip kentin algılanmasını kolaylaştırıp gayrımenkul değer artışını sağlamaktadır.

Doğada ve sanatta güzeli konu edinmek, onu aramak ve algılamak olarak tanımlanan estetik, tarih boyunca, ‘güzel’ kavramı ile ilişkilendirilmiştir. Bu tanım, kendine özgülük ve özgünlük kavramıyla beraber, kimliği ifade etmektedir. İnsanlar için estetik kabul edilen güzel bir kent imgesi aynı zamanda insanca yaşamın gerekliliğini sağlamaktadır. Diğer taraftan kentsel kimlik doğal, yapılaşmış ve sosyal çevreden oluşmaktadır. Bu çevrelerde oluşan farklılıklar, insanların kendisine göre oluşturdukları estetik değer ve kimliktir.

Estetik kalite, fiziksel çevrenin başarılı biçimde inşa edilmesi anlamına gelse de kavramsal açıdan görecelidir. Yani estetik kavramı kişiden kişiye farklılık göstermektedir. İnsan tarafından oluşan yapılar ile doğal çevre arasında uyumun sağlanması, bu yapıların insanın sanatsal ve duygusal yönünü açığa çıkartması gereklidir. Yapılar arasındaki uyum, doğa ve yeşil alanlar, tarihi eserler, kültürel değerler, sosyal tesisler ve tüm kentsel öğelerin arasında uyumun sağlanması kentsel estetik ve kalite için gerekli parametrelerdir. Aynı zamanda yapay ve doğal elemanlar, bitki örtüsü, iklim koşulları, mimari, coğrafya, uygarlıklar ve yerel gelenekler, yaşam biçimleri, ekonomik ve politik yapı kentsel kimliğin bileşenleridir. Dolayısıyla kamusal, ortak ve kentsel omurga alanlarının estetiğini sağlamak, sosyal, kültürel ve tarihî değerleri dikkate almak, kentsel estetik ve kimliğe ulaşmak ve bütünlüğü sağlamak açısından önemlidir. Bu durum günümüz kentlerinde birtakım biçimsel müdahaleler, görsel güzellik ve süslemelerden öteye gidememektedir. 

Son zamanlarda, kentsel estetik ve kimlik, mimari, kentsel planlama, tasarım ve bilimsel çalışmalara konu olmuştur. Estetik ve kentsel kimlik kavramlarının değerlendirilmesi için, literatürde bazı parametreler bulunmaktadır. Bu parametreler genel olarak kentsel tasarım çalışmalarında yer almaktadır. Kenti oluşturan biçimsel, formal ve fiziksel değerler ile imgesel veya sembolik değerler kentsel estetiği oluşturmaktadır. Şekil, oran, düzen, hiyerarşi ve mekânlar arası etkileşim gibi değerler biçimsel/ formal estetik bileşeni oluşturmaktadır. İmgesel estetik ise, yapılara insanların kültürel değer yargılarına, tecrübelerine ve bakış açılarına veya algı-anlam ilişkisine dayanarak verdikleri anlamlardır. Bunun yanı sıra ritim, harmoni, denge ve birlik ilkeleri tasarımda geçerli olan, göze hoş gelen bileşenler veya estetik parametreler olarak kabul edilmektedir. Bu parametreler aynı zamanda mimarinin dışsal estetik özelliklerini değerlendirmek için kullanılmaktadır. Dolayısıyla estetik, biçim ve anlam ile ilgili bir değerdir. Bu parametrelerin yanı sıra; estetik değerlendirme farklı toplumlar, kültürler ve kişiler arasında farklılık gösterebilmektedir. Bu kapsamda, tarihî ve turistik yerleşim alanları, yöresel kimlik ve estetik değerlerin sürekliliğinin sağlanması açısından önem arz etmektedir. Geleneksel mimari ve mekânsal çözümler ve yerel kültürel değerler bu yerleşim alanlarınının estetik özelliğini taşımaktadır. Zira, geleneksel mimari üretiminde, mimar veya herhangi bir uzmana gereksinim duyulmadan toplumum ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak kültürel değerler doğrultusunda mekânsal organizasyonlar yapılmaktadır. Yerel halkın sanat alışkanlıkları, gelenek ve görenekleri ve yaşam biçimleri yapı kültürüne yansıtılmaktadır.

Bu araştırmanın amacı, kentsel estetik ve kimlik kavramlarını turistik ve tarihî bir yerleşim alanı üzerinden değerlendirmektir. Bu amaç için Iran’ın Masouleh kenti seçilmştir. Masouleh, Zengin İran kültürü ve konut mimarisiyle literatüre sıkça konu olmuştur. Masouleh, mekân organizasyonu, konut, malzeme tipolojisi ve kentsel formu ile kendine özgü merdiven kavramıyla gelişen ve bu özelliğini koruyan bir yerleşim alanıdır. Burada mekânsal gereksinimler, yerleşimin gelenek, görenek, kültür ve yaşam biçimini en iyi şekilde karşılamaktadır. Kent, Çevre ve insana saygılı, ekolojik dengeye duyarlı, bölgenin iklim verilerini dikkate alan, yerel malzemelerin kullanımına öncelik veren özgün mimari çözümleri ve detayları ile zamana ve çevreye uyumlu estetik değerler içermektedir. Kısacası, Masouleh yerleşimin ruhu (genius loci) kavramının izini karakteristik mekânsal özelliklerinde doğal ve yapılı çevresiyle sürdürmektedir.

Ne yazık ki, günümüzde kentsel estetik bilimsel şekilde ele alınmayıp kişisel ve sübjektif yorumlarla değerlendirilmektedir. Bu araştırmada betimsel-analitik yaklaşım metodolojisi kullanılmıştır. Kentsel estetik ve kimlik parametrelerini ortaya çıkarmak için literatür çalışması yapılmıştır. Seçilen örnek yerleşim alanı olan Masouleh, çağdaş yerleşim tasarımında teraslı ev karakteristliğine sahiptir ve gelecekte aynı dinamiğe sahip olan yerleşimlerin estetik olarak tasarlanması için iyi bir örnek olacaktır. Aynı zamanda, geleneksel mimari parametreleri kullanmak günümüz sürdürülebilir mimari tasarımlar yaratmayı mümkün kılmaktadır. Bu çalışma ile tarihî estetik ve kimlik parametreleri yeni yerleşim alanları içinde korunup sürdürülebilir kent estetiğinin gelişmesinin sağlanabileceği düşünülmektedir. 


PDF View

References

  • Amini, Elaheh. “A Comparison Study of Vernacular Settlemnets in Iran; Case of Masouleh and Abyaneh Villages.” M.Sc. Thesis, Istanbul Technical University, 2019. google scholar
  • Arbak, Şebnem. “An Analysis on the Transformation of Urban Identity, The Case of Bodrum.” M.Sc. Thesis, Middle East Technical University, 2005. google scholar
  • Hisham Al Jarah Sivan, Zhou Bo, Rebaz Jalil Abdullah, Yawen Lu and Wenting Yu. “Urbanization and Urban Sprawel Issues in City Structure, A Case of the Sulaymanieh Iraqi Kurdistan Region.” Sustainability 11/2 (2019): 1-21. google scholar
  • Alcolea, Ruben and Aitor Acilu. “From Sea to Stone Cradle of Avant-Garde.” Surveys on Vernacular Architecture, Their Significance in the 20th Century Architectural Culture Conference Proceedings, (Porto, ESAP, 2012), 83-97. google scholar
  • Dahabreh, Saleem. “The Aesthetics Symptoms of Architectural Form: The Case of Barcelona Museum of Contemporary Art by Richard Meier,” International Journal of Engineering Research and Technology 13/ 6 (2020): 1409-1419. google scholar
  • Cavalcanti, Maria de Betani. “Aesthetics and the Use of Local Resurces: The Folk Built Environment of Inland Pernambuco.”, IAPS 14 Book of Proceedings, (Stockholm, Sweden, 1996), 235-242. google scholar
  • Daneshyar, Ehsan. “A Material Culture Study of Two Houses in Masouleh, Iran.” MSc. Thesis, McGill University, 2009. google scholar
  • Damayanti, Rully and Florian Kossak. “Extending Kevin Lynch’s Concept of Imageability in Third Space Reading; Case Study of Kampungs, Surabaya, Indonesia.” ITU Journal of The Faculty of Architecture A|Z 13/1 (2016): 57-67. google scholar
  • Esabegloo, Azam, Seyyed Rogyeh Ghasemi and Mozhdeh Torkaman. “Reclamation Vernacular Architecture Design Ruined Zones of Masouleh, Historical Village in North of Iran”. International Conference on Architecture Built Environment: Redefining the Concept of Islamic Architecture and Built Environment 7th & 8th November 2013, Conference Proceeding. Kuala Lumpur: International Islamic University Malaysia, 2013, 354-384. google scholar
  • Eldemery, Ibrahim Mustafa. “Globalization Challenges in Architecture.” Journal of Architecture and Planning Research 26/4 (2009): 334-354. google scholar
  • Farnian, Saeideh. “Sustainable and Functional Architecture in Rural Areas: Case Studies of Abyaneh and Masouleh in Iran.” Journal of Basic and Applied Scientific Research 6/10 (2016): 23-30. google scholar
  • Ghasemi, Seyyed Rogyeh, Torkaman Mozhdeh and Gholipour Maryam. “Recognition of Historical Landscape of Masouleh, Technical Drawing of Residential House Façade (Historical Village in North of Iran).” International Conference on Architecture Built Environment: Redefining the Concept of Islamic Architecture and Built Environment 7th & 8th November 2013, Conference Proceeding. Kuala Lumpur: International Islamic University Malaysia, 2013, 332-338. google scholar
  • Ghobadian, Vahid. Climatic Investigation of Iran Traditional Buildings. Tehran: Tehran University Publications, 1998. google scholar
  • Greuther, Jörg Kurt. Aesthetics in Architecture. Tehran: Publication Beheshti University, 2004. google scholar
  • Hasanpou Luomer, Saeid, Hasan Sattari Sarbangholi and Sahar Toofan. “Designing the Residential Place for Tourists Based on Environmental Factors and Green Architecture: A Case Study in Historical City of Masouleh.” European Journal of Natural and Social Sciences, Architecture, Urbanism and Civil Engineering 3/4 (2014): 39-46. google scholar
  • Hasanpour Loumer, Saeid and Faraz Rayat Zadeh. “A Study Consistency with Principles of Architecture in Masouleh.” International Journal of Current Life Science 4 /10 (2014): 85898594. google scholar
  • Hosseini, Bahareh and Atefeh Zand Karimi. “A Brief Survey on the Principles of Iranian Islamic Architecture.” Archi-Cultural Translations through the Silk Road 2nd International Conference, Mukogawa Women’s University, Nishinomiya, Kapan, July 14-16, 2021 Proceedings. Nishinomiya: Mukogawa Women’s University Press, 2012, 318-323. google scholar
  • Imani Emadi, Maryam, Maryam Ghasemi, Sina Osivand, and Farshid Roudi. “Sustainable Architecture Analysis of Stepped Village, Case Study, Masouleh, Iran,” Recent Advances in Energy, Environment and Development. Greece: WSEAS Press, 2013, 152-157. google scholar
  • Kakouei, Mahshid, Mina Kakouei, Kumaran Suberamanian, Sabzali Musa Kahn, Afshin Jahangirzadeh and Shatirah Akib. “Masouleh: a City; a History.” World Academy of Science, Engineering and Technology, International Journal of Social, Behavioral, Educational, Business and Industrial Engineering 6/11 (2012): 2843-2848. google scholar
  • Lang, Jon. Symbolic Aesthetics in Architecture: Toward a Research Agenda. New York: Cambridge University Press, 2013, 11. google scholar
  • Mansouri Parsa, Rogayeh and Zohreh Torabi. “Explaining the Concept of Identity and Sense of Place in Residential Environment and Lifestyle, Kuwait.” Chapter of Arabian Journal of Business and Management Review 4/5 (2015): 27-43. google scholar
  • Nasar, Jack. “Urban Design Aesthetics the Evaluative Qualities of Building Exteriors.” Environment and Behavior 26/3 (1994): 377-401. google scholar
  • Pirhadi, Mana, Maryam Pirhadi and Fatemeh Tavakoli. “The Study of the Concept of Aesthetics in Architecture Derived From the Ideas Of Jörg Kurt Greuther.” World Academy of Science, Engineering and Technology, International Journal of Urban and Civil Engineering 4/5 (2017): 1-7. google scholar
  • Pirnia, Mohammad Karim. Stylistics of Iranian Architecture. Tahran: Pazhuhande Publishing, 2003, 26-36. google scholar
  • Reza, Ehsan. “Identification of Staircase House Type in Rural Architecture of Iran: Masouleh and Abyaneh Settlements.” MSc in Architecture, Eastern Mediterranean University, 2011. google scholar
  • Rezafar Azadeh and Sevkiye Sence Turk. “Urban Design Factors Involved in the Aesthetic Assessment of Newly Built Environments and Their Incorporation into Legislation: The Case of Istanbul.” Urbani-izziv 29/2 (December 2018): 83-95. google scholar
  • Rezafar, Azadeh. “Aesthetic Control Management, The Case of Istanbul.” Ph.D. Thesis, Istanbul Technical University, 2019. google scholar
  • Shoaie, Hamidreza and Farah Habib. “Iranian Sustainable Vernacular Architecture.” Advance in Environmental Biology 7/13 (2013): 4451-4459. google scholar
  • Sahebzadeh, Sadra, Abolfazl Heidari, Hamed Kamelnia and Abolfazl Baghbani. “Sustainable Features of Iran’s Vernacular Architecture: A Comparative Study Between the Architecture of Hot-Arid and Hot-Arid-Windy Regions.” Sustainability 9/5 (2017): 1-28. google scholar
  • Sharbatian, Yaghoub and John S. Gaikwad. “Anthropological Study of Folk Music in Gilan Province in Iran.” International Journal of Social Sciences 3/ 4 (2013): 25-34. google scholar
  • Uttara, S., Bhuvandas, Nishi and Vanita Aggarwal. “Impacts of Urbanization on Environment.” International Journal of Research in Engineering & Applied Sciences IJREAS 2/2 (2012): 16371645. google scholar
  • Vecco, Marilena. “Genius Loci as A Meta-Concept.” Journal of Cultural Heritage 41 (2020): 225231. google scholar
  • Ziyaee, Maryam. “Assessment of Urban Identity Through a Matrix of Cultural Landscapes.” Cities 74 (2018): 21-31. google scholar
  • Archdaily, Access May 15, 2020. https://www.archdaily.com/880547/where-roofs-and-streets-become-one-irans-historic-village-of-masuleh google scholar

Citations

Copy and paste a formatted citation or use one of the options to export in your chosen format


EXPORT



APA

Rezafar, A. (2022). Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran. Art-Sanat, 0(17), 397-418. https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486


AMA

Rezafar A. Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran. Art-Sanat. 2022;0(17):397-418. https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486


ABNT

Rezafar, A. Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran. Art-Sanat, [Publisher Location], v. 0, n. 17, p. 397-418, 2022.


Chicago: Author-Date Style

Rezafar, Azadeh,. 2022. “Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran.” Art-Sanat 0, no. 17: 397-418. https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486


Chicago: Humanities Style

Rezafar, Azadeh,. Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran.” Art-Sanat 0, no. 17 (Feb. 2023): 397-418. https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486


Harvard: Australian Style

Rezafar, A 2022, 'Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran', Art-Sanat, vol. 0, no. 17, pp. 397-418, viewed 1 Feb. 2023, https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486


Harvard: Author-Date Style

Rezafar, A. (2022) ‘Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran’, Art-Sanat, 0(17), pp. 397-418. https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486 (1 Feb. 2023).


MLA

Rezafar, Azadeh,. Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran.” Art-Sanat, vol. 0, no. 17, 2022, pp. 397-418. [Database Container], https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486


Vancouver

Rezafar A. Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran. Art-Sanat [Internet]. 1 Feb. 2023 [cited 1 Feb. 2023];0(17):397-418. Available from: https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486 doi: 10.26650/artsanat.2022.17.842486


ISNAD

Rezafar, Azadeh. Urban Environmental Aesthetic and Identity: The Case of Masouleh, Iran”. Art-Sanat 0/17 (Feb. 2023): 397-418. https://doi.org/10.26650/artsanat.2022.17.842486



TIMELINE


Submitted17.12.2020
Accepted24.01.2022
Published Online27.01.2022

LICENCE


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


SHARE




Istanbul University Press aims to contribute to the dissemination of ever growing scientific knowledge through publication of high quality scientific journals and books in accordance with the international publishing standards and ethics. Istanbul University Press follows an open access, non-commercial, scholarly publishing.