Araştırma Makalesi


DOI :10.26650/ekoist.2021.35.984568   IUP :10.26650/ekoist.2021.35.984568    Tam Metin (PDF)

Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler

Sema Ulutürk Akman

Cinsiyet insanı niteleyen temel özelliklerden biridir ve cinsiyet denince ilk olarak biyolojik cinsiyet anlaşılmaktadır. Oysa cinsiyet kavramı doğuştan gelen kadın ve erkek olma durumu dışında çok daha fazla anlam içermektedir. Toplum, kadın ve erkek olarak nitelenen iki cinse toplumsal görevler, roller ve davranış biçimleri yükleyerek onları şekillendirmekte ve kadın ve erkeğe nasıl giyinecekleri, nasıl davranacakları, onlar için nelerin normal veya normal dışı sayılacağı, kendilerinden neler beklendiği ve nelerden sorumlu tutulacakları gibi pek çok konuda telkinde bulunarak, yönlendirerek ve eleştirerek biyolojik cinsiyetin üzerine toplumsal cinsiyeti inşa etmektedir. Böylelikle eşit olarak dünyaya gelen iki cins, toplumun belirlediği roller, yüklediği görev ve sorumluluklar sonucunda eşit olmaktan uzaklaşmakta ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği ortaya çıkmaktadır. Öte yandan, kadın açısından ortaya çıkan bu eşitsizlik, iki cins için geçerli olan eşitliği kadın aleyhine bozmaktadır. Kadının toplumsal varlığı, kimliği ve eylemleri tanımlanmaya çalışılırken referans olarak kamusal alanın alındığı görülür. Bu bağlamda kamusal alan, giyim, davranış, tutum vb. pek çok açıdan kadının erkeğe kıyasla çok daha fazla toplumsal baskı ve sınırlamalara maruz kaldığı yaşam alanıdır. Söz konusu sınırlama ve baskılar, giyimlerinden konuşma ve gülüşlerine, davranışlarından sosyalleşmelerine kadar çok geniş bir alanda toplumsal baskı altında hissetmelerine yol açmaktadır. Öte yandan, kadının maruz kaldığı sosyal baskı sadece erkeklerden değil, toplumun genelinden gelmekte ve bu sebeple söz konusu baskı ve sınırlamalar toplumsal nitelik taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu, 2019 yılı Yaşam Memnuniyeti Araştırması mikro veri seti kullanılarak fertlerin cinsiyet, medeni durum ve kılık kıyafet konularında hissettikleri toplumsal baskının cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediği lojistik regresyon modelleriyle analiz edilmiştir. Öte yandan sözü edilen konularda hissedilen baskı üzerinde bireylerin diğer demografik özelliklerinin etkisi olup olmadığı da araştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, kadınların cinsiyetleri, medeni durumları ve kılık kıyafetleri konusunda erkeklerden çok daha yüksek oranda toplumsal baskıya maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Bu durum kadın ve erkek arasındaki toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir göstergesi kabul edilebilir.

JEL Classification : B54 , C25 , J16
DOI :10.26650/ekoist.2021.35.984568   IUP :10.26650/ekoist.2021.35.984568    Tam Metin (PDF)

Gender Inequality and Social Pressure: Analysis on the Life Satisfaction Survey of the Turkish Statistical Institute

Sema Ulutürk Akman

Gender is one of the basic features that characterizes human beings, and when gender is mentioned, the first thing that comes to our minds is biological sex. However, the concept of social gender includes much more than innate male and female biological characteristics. Society constructs social gender on top of biological sex. It shapes the two genders by assigning them social duties, roles, and forms of behavior, and it criticizes and directs the genders regarding their attire, behavior, what’s considered normal or abnormal for them, what is expected from them, and what they will be held accountable for. Thus, the two sexes, which are born as equals, stop being equal as a result of the roles determined by society and the duties and responsibilities imposed by it, and gender inequality thus emerges. Furthermore, this disrupts equality to the detriment of women. It is seen that the public sphere is taken as a reference while trying to define the social existence, identity, and actions of women. In many ways, such as attire, behavior, attitude, etc. the public sphere is where women are exposed to much more social pressures and limitations than men. These limitations and pressures cause them to feel that they are under social pressure, from their clothing to their speech and mimics, from their behavior to their socialization. Moreover, the social pressure that women are exposed to is not only from men. It comes from the general society, and therefore, the pressures and limitations in question have a social character. This study aims to analyze the relationship between the demographic characteristics of individuals, especially gender, and the social pressure that individuals feel in terms of social gender and marital status using the logistic regression models, based on the Microdataset of the Turkish Statistical Institute, Life Satisfaction Research 2019. As a result of the analysis, it has been determined that women are exposed to social pressure at a much higher rate than men regarding their gender, marital status, and attire. This situation can be accepted as an indicator of gender inequality between men and women.

JEL Classification : B54 , C25 , J16

GENİŞLETİLMİŞ ÖZET


Humans, defined as biological, psychological, social, and cultural beings, are born with various biological characteristics, like their sex. Some of them are shaped by genetic transition, some of them are shaped by the environment in which they live, and some are shaped by the psychological traits of their own persona and the social and cultural conditions of the society in which they live. In this context, each person is unique, with their identity shaped by their personality traits as well as the sociocultural and socioeconomic environment in which they live, as well as their biological characteristics.

With all these features that we have tried to explain above, a human is a member of the family, which is the smallest social institution, and a member of society in the broadest sense. Therefore, as a result of living in society, it is exposed to positive and negative effects, guidance, encouragement, and criticism at social and cultural levels throughout its life and it has to live in accordance with social and cultural norms adopted by the society. In this context, people are expected to dress, behave, and socialize according to the requirements of the social and cultural environment in which they live.

Gender is one of the main traits that characterizes human beings, and when it comes to gender, the first thing that comes to mind is the innate state of being male or female. However, the concept of social gender includes much more than innate male and female biological characteristics. In the biological sense, the distinction of individuals as male and female is reinforced by the gender roles assigned to the individual on the social plane from the first years of life. Society shapes the two sexes by assigning them social duties, roles, and forms of behavior. In this context, society builds gender on biological sex by suggesting, directing, and criticizing men and women on many issues such as how they dress, how they behave, what is considered normal and abnormal for them, what is expected of them, and what they will be held accountable for.

The two sexes, which are born as equals, stop being equal as a result of the roles determined by society and the duties and responsibilities imposed by it, and gender inequality thus emerges. Furthermore, this gender inequality is to the detriment of women. This lack of balance causes women to be pushed into the living space, which is defined as the private space and which is limited to family and friends.

It is seen that the public sphere is taken as a reference while trying to define the social existence, identity, and actions of women. In many ways, such as attire, behavior, attitude, etc. the public sphere is where women are exposed to much more social pressures and limitations than men. In other words, the public sphere causes women to face various limitations and pressures in the living spaces where they are visible. These limitations and pressures cause them to feel that they are under social or societal pressure in a wide area, from their clothing to their speech and smiles, from their behavior to their socialization, and even to the hours they can be outside.

When evaluated in general, the limitations and pressures experienced by women in the public sphere are not only caused by men. They also originate from women who have been brought up with the value judgements of the society, whose gender perception has been determined and adopted according to a conservative understanding, and who do not question the social order in which they live. For this reason, the oppression and restrictions on women have the characteristics of social or societal pressure.

Social pressure is the behavioral and spiritual sanction power that society creates on people, and it emerges when a society tries to ensure that all individuals assimilate to the thoughts and behavior patterns it has adopted. 

Although social pressure is felt on all individuals in the society, it is more effective on women, depending on the perception of gender. In underdeveloped or developing countries and traditional societies where gender inequality is evident, the social pressure that women are exposed to is more widespread and severe.

The Life Satisfaction Survey is carried out every year by the Turkish Statistical Institute, and questions are also included in the survey in order to determine the social pressure that the participants feel about various issues.

In this study, the questions asked in order to determine the social pressure that the participants felt about gender, marital status, and attire were based on questions mentioned in the Life Satisfaction Survey…, and the relationship between the social pressure felt and the demographic characteristics of individuals, especially gender, were analyzed with logistic regression models.

As a result of the analysis, it has been determined that women are exposed to social pressure at a much higher rate than men in terms of their gender, marital status, and attire. This situation can be accepted as an indicator of gender inequality between men and women.

Furthermore, it is understood that the pressure felt regarding gender and marital status is higher in individuals who have never been married or divorced, and that the pressure regarding attire is especially high in individuals who have never been married.

In terms of education and age groups, it is seen that the pressure regarding gender and clothing is higher at younger ages, the pressure regarding gender and marital status increases as the education level increases, and the pressure felt regarding clothing is higher especially for people with a higher level of education (master’s degree, etc.).

As a result, women feel that they are exposed to more social pressure than men in terms of gender, marital status, and attire. When evaluated in general, it is seen that social pressure is felt more in terms of gender, marital status, and dress at younger ages, and social pressure is felt more as the education level increases. 


PDF Görünüm

Referanslar

  • Alacahan, O, Vatandaş, S. (2021). Kamusal-Özel Alan Ayrışmasının İnşa Süreci ve Sosyal Medya. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 720-733. DOI: 10.33206/mjss.760499 google scholar
  • Arendt, H. (2006). İnsanlık Durumu (Çev. B. S. Şener). İstanbul: İletişim Yayınları. google scholar
  • Berktay, F. (2004). “Kadınların İnsan Haklarının Gelişimi ve Türkiye”, Sivil Toplum ve Demokrasi Konferans Yazıları, No:7, Sivil Toplum Kuruluşları Eğitim ve Araştırma Birimi, Bilgi Üniversitesi. http://stk.bilgi.edu.tr/docs/berktay_std_7.pdf google scholar
  • Beyoğlu, O. (2020). Toplum Baskısı, Kıbrıs Gazetesi 23 Eylül 2020, Çevrimiçi: https://www. kibrisgazetesi.com/toplum-baskisi-social-pressure-makale,12364.html Erişim Tarihi: 05.05.2021. google scholar
  • Bingöl, O. (2014). Toplumsal Cinsiyet Olgusu ve Türkiye’de Kadınlık. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014(3), 108-114. https://doi. org/10.18493/kmusekad.36760 google scholar
  • Çelebi, S. (2021). Sosyal Baskı, Vezirköprü Özlem Gazetesi, 5 Şubat 2021, Çevrimiçi: http:// vezirkopruozlem.net/yazar-sosyal-baskI-1651.html , Erişim Tarihi: 04.08.2021 google scholar
  • Çiçekli, A. (2019). “Evinin Hanımı Çocuklarının Anası” Olan Kadının Kamusal Alan Mücadelesi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 8(1), 1-14 https://dergipark.org.tr/tr/pub/ssrj/ issue/43336/510311 google scholar
  • Demirbilek, S. (2007). Cinsiyet Ayrımcılığının Sosyolojik Açıdan İncelenmesi. Finans&Politik Ekonomik Yorumlar, 44(5), 511, 12-27. google scholar
  • Ercins, G. ve Gökkaya V. B. (2011). “Toplumsal Cinsiyet ve Siyasal Yoksulluk”, İç, Bölgesel ve Küresel Dinamikler: Türkiye ve Yakın Çevresinin İktisadi ve Siyasi Meseleleri, (der. Ayşegül Dumlu, Nihan Kütahnecioğlu, Sekine Özten Mert), 208-225. google scholar
  • Geçit, B. (2013). John Stuart Mill’de Kadının Toplumsal Konumu. Beytulhikme An International Journal of Philosophy, 3(2), 105-127. https://dergipark.org.tr/tr/pub/beytulhikme/issue/3487/47420 google scholar
  • Gujarati, D. N. (2016). Örneklerle Ekonometri, (Çev. N. Bolatoğlu), BB101 Yayını, Ankara. google scholar
  • Güdücü, B. (2018). Biyolojik Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet Sosyolojisi (Editörler: D. Şenol, H. E. Kaya).1. Baskı. Lisans Yayıncılık. İstanbul. Çevrimiçi: https://www. academia.edu/45174575/Toplumsal_Cinsiyet_Sosyolojisi Erişim tarihi: 05.08.2021. google scholar
  • Hepşen, Ö. (2010) Tevrat, İncil ve Kuran-ı Kerimde Kadın Bedeni, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, google scholar
  • Karagöz, Y. (2015). SPSS 22 Uygulamalı Biyoistatistik, Güncellenmiş 2. Basım, Nobel Yayınevi, Ankara. google scholar
  • Keskin, F., Ulusan, A. (2016). Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (26), 47-68. https://doi. org/10.31123/akil.438558 google scholar
  • Keskin, F. (2014). Politik İletişim Sözlüğü. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları. google scholar
  • Mahçupyan, E. (1999). Osmanlı’dan Günümüze Parçalı Kamusal Alan ve Siyaset. Doğu Batı. 2(5), 25-54. google scholar
  • Marshall, G. (1998). Sosyoloji Sözlüğü (Çev. Osman Akınhay, Derya Kömürcü), Ankara, Bilim ve Sanat Yayınları. google scholar
  • Tunç, H. (2014). Toplumsal Cinsiyet Farklılaşması Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma: Erkeklerin Küpe Takması Örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(33), 608-625. google scholar
  • Ulutürk Akman, S. (2011). Tüketicilerin Fiyat Bilinci Üzerinde Etkili Olan Faktörlere İlişkin Bir İnceleme. Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 0 (46), 129-147. https://dergipark.org.tr/tr/ pub/iumamk/issue/744/8029 google scholar
  • Ulutürk Akman, S, Bektaş, H. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Demografik Özelliklerinin Girişimcilik Eğilimleri Üzerindeki Etkileri. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 309-318. google scholar
  • Üner, S. (2008). Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadelede Temel Eğitim Seti. T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü. UNFPA, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu. Ankara: Dumat Ofset. google scholar
  • Vatandaş, D. (2011). Toplumsal Cinsiyet ve Cinsiyet Rollerinin Algılanışı. Istanbul Journal of Sociological Studies, Yıl: 2007, (35), 29-56. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iusoskon/ issue/9517/118909 google scholar
  • Vincent, A. (2006). Modern Politik İdeolojiler (Çev. A. Tüfekçi). İstanbul: Paradigma Yayınları. google scholar

Atıflar

Biçimlendirilmiş bir atıfı kopyalayıp yapıştırın veya seçtiğiniz biçimde dışa aktarmak için seçeneklerden birini kullanın


DIŞA AKTAR



APA

Ulutürk Akman, S. (2021). Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler. Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics, 0(35), 83-109. https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568


AMA

Ulutürk Akman S. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler. Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics. 2021;0(35):83-109. https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568


ABNT

Ulutürk Akman, S. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler. Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics, [Publisher Location], v. 0, n. 35, p. 83-109, 2021.


Chicago: Author-Date Style

Ulutürk Akman, Sema,. 2021. “Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler.” Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics 0, no. 35: 83-109. https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568


Chicago: Humanities Style

Ulutürk Akman, Sema,. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler.” Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics 0, no. 35 (Jun. 2022): 83-109. https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568


Harvard: Australian Style

Ulutürk Akman, S 2021, 'Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler', Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics, vol. 0, no. 35, pp. 83-109, viewed 30 Jun. 2022, https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568


Harvard: Author-Date Style

Ulutürk Akman, S. (2021) ‘Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler’, Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics, 0(35), pp. 83-109. https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568 (30 Jun. 2022).


MLA

Ulutürk Akman, Sema,. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler.” Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics, vol. 0, no. 35, 2021, pp. 83-109. [Database Container], https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568


Vancouver

Ulutürk Akman S. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler. Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics [Internet]. 30 Jun. 2022 [cited 30 Jun. 2022];0(35):83-109. Available from: https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568 doi: 10.26650/ekoist.2021.35.984568


ISNAD

Ulutürk Akman, Sema. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Baskı: Türkiye İstatistik Kurumu Yaşam Memnuniyeti Araştırması Üzerine Analizler”. Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics 0/35 (Jun. 2022): 83-109. https://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.984568



ZAMAN ÇİZELGESİ


Gönderim19.08.2021
Kabul31.08.2021
Çevrimiçi Yayınlanma08.10.2021

LİSANS


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


PAYLAŞ




İstanbul Üniversitesi Yayınları, uluslararası yayıncılık standartları ve etiğine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel dergi ve kitapların yayınlanmasıyla giderek artan bilimsel bilginin yayılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Yayınları açık erişimli, ticari olmayan, bilimsel yayıncılığı takip etmektedir.