Araştırma Makalesi


BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER

Neriman Ersoy Hacısalihoğlu

Balkan ulus devletlerinin Osmanlı tarihi algısı genellikle olumsuz olmuştur. Bu olumsuzlukta Osmanlı’daki devşirme sisteminin anlatımı özel bir yer tutmaktadır.Çalışmamızda Bulgaristan’da ilk ve orta öğretimde kullanılan güncel tarih ders kitaplarında devşirme sistemi ve yeniçerilerin 1980’lerden günümüze nasıl anlatıldığı ele alınacaktır. Bulgaristan’da kullanılan tarih ders kitapları 1990’da yaşanan rejim değişikliği nedeniyle değişime uğramıştır. Bu değişimden Osmanlı döneminin anlatımıda etkilenmiştir. Bununla birlikte Osmanlı ile ilgili klişeler varlığını günümüzde de sürdürmektedir. Çalışmamızda Devşirme sisteminin ve yeniçeri algısının Avrupa ve Balkanlardaki genel anlatımına da yer verilecektir.

DEVSHIRME SYSTEM AND JANISSARIES IN THE BULGARIAN PERCEPTIONS AND HISTORY TEXTBOOKS

Neriman Ersoy Hacısalihoğlu

The nation-states of the Balkans generally have a negative perception of theOttoman history. The depiction of the Devshirme System (Christian boys recruitedby the Ottomans to serve the Ottoman government) in history textbooks greatlycontributes to this negative perception. This study deals with the depiction of the Devshirme System and Janissaries from the 1980s to till date in the Bulgarian historyt extbooks of primary and secondary schools. However, the Bulgarian history textbook sunderwent a transformation because of the change in regime, which occurredin 1990. This transformation also affected how the Ottoman period was presented inthese textbooks. I will also discuss the general image of the child recruitment systemand the Janissaries in Europe and the Balkans.

PDF Görünüm

Referanslar

  • • Andriç, İvo, Drina Köprüsü, çev. Hasan Ali Ediz, Nuriye Müstakimoğlu, 1. Baskı 2000, 10. Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul 2008. google scholar
  • • Angelov, Petır, Tsvetana Georgieva, Mariya Radeva, Istoriya i Tsvilizatsiya, 5. Klas, Prozorets, Sofya 2006. google scholar
  • • Ayanoğlu, Betül, Türk-Yunan Tarih Ders Kitaplarında Karşılaştırmalı Öteki, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2011. google scholar
  • • Babinger, Franz, Fatih Sultan Mehmed ve Zamanı, çev. Dost Körpe, Oğlak Bilimsel Kitaplar, İstanbul 2003, s. 122. google scholar
  • • “Balkan ve Karadeniz Ülkelerinde Güncel Tarih Ders Kitaplarında Osmanlı/Türk İmajı” başlıklı TÜBİTAK 1001 projesi (Proje no. 110K571, Proje yürütücüsü Mehmet Hacısalihoğlu), İstanbul 2014: Neriman Ersoy-Hacısalihoğlu (Bulgaristan), Betül Ayanoğlu (Yunanistan), Gencer Özcan (Sırbistan ve Karadağ), Jahja Muhasiloviç (Bosna-Hersek), Fatih Fuat Tuncer (Kosova), Bülent Bilmez (Arnavutluk), Ozan Erözden (Hırvatistan), Mehmet Hacısalihoğlu (Makedonya), Evren Balta (Rusya), Yıldız Deveci Bozkuş (Ermenistan), Keisuke Wakizaka (Gürcistan). Beydilli, Kemal, “Yeniçeri”, DİA, XLIII, s. 450-462. google scholar
  • • Bilmez, Bülent, “Arnavutluk Tarih Ders Kitaplarında Osmanlı Türk İmgesi”, Osmanlı Araştırmaları, sayı 49 (2017), s. 343-380. google scholar
  • • Bojkov, Veselin, Petvekovniyat Genotsid, İzdadelstvo Propeler, Sofya 2013. google scholar
  • • Çamuroğlu, Reha, Yeniçerilerin Bektaşiliği ve Vaka-i Şerriye, Ant Yayınları, İstanbul 1991. google scholar
  • • Gavrilov, Borislav, Andrey Pantev, Aleksantır Kertin, İstoriya i Tsivilizatsiya za 9. Klas, Prosveta, Sofya 2001. google scholar
  • • Gyuzelev, Vasil, Konstantin Kosev, Milço Lalkov, Lyubomir Ognyanov, Mariya Radeva, İstoriya 11. Klas na COU, Prosveta, Sofya 1996. google scholar
  • • Gyuzelev, Vasil, Rayna Gavrilova, Ivan Stoyanov, Milço Lalkov, Lyubomir Ognyanov, Mariya Radeva, İstoriya i Tsvilizatsiya z. 11. Klas, İlk baskı 2001, Prosveta, Sofya 2008. google scholar
  • • Hacısalihoğlu, Mehmet, “Das Bild vom Janitscharen. Die Streitkraefte des Osmanischen Reiches zwischen Tradition und Modernisierung”, Am Rande Europas? google scholar
  • • Der Balkan – Raum und Bevölkerung als Wirkungsfelder militaerischer Gewalt, ed. Gerhard P. Gross, München, R. Oldenbourg, 2009, s. 233-240. google scholar
  • • Halembakov, Ognyan, Pod Syankata na Yatagana Probujdane 1700g.- 1850g., İK Zlatnoto Pate, Sofya 1996. google scholar
  • • Hechelhammer, Bodo, “Das Korps der Janitscharen. Eine militaerische Elite im Spannungsfeld von Gesellschaft, Militaer und Obrigkeit im Osmanischen Reich”, Militaer und Gesellschaft in der Frühen Neuzeit, Themenheft Militaerische Eliten in der Frühen Neuzeit, No. 14, Heft 1, Eds. Gundula Gahlen, Carmen Winkel, Universitaetsverlag Potsdam, Potsdam 2010, s. 33-58. google scholar
  • • İsov, Myumin, Nay razliçniyat Sısed. Obrazıt na osmantsite (turtsite) i Osmanskata imperiya (Turtsiya) v bılgarskite uçebnitsi po istoriya prez vtorata polovina na XX vek, IMIR, Sofya 2005. google scholar
  • • İvanova Svetlana, Antonov Aleksandır, Mireçeva Kema, Davidova Evgeniya, İstoriya na Bılgariya za 5. Klas na Obştoobrazovatelnite Uçilişta, Bulvest 2000, Sofya 1996. google scholar
  • • Karaslavova, Radostina İvanova, Detska İlyustrovana İstoriya na Bılgariya, İzdatelska Kışta “Zemya Pres”, Sofya 1996. Koca, Şevki, Öndeng Songung Gürgele Bektaşi Kültür Argümanlarına Göre Yeniçeri Ocağı ve Devşirmeler, Nazenin, İstanbul 2000. google scholar
  • • Küçükyalçın, Erdal, Turna’nın Kalbi Yeniçeri Yoldaşlığı ve Bektaşilik, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2009. Mehmed Dâniş Bey ve Eserleri: Yeniçeri Ocağı’nın Kaldırılışı ve II. Mahmud’un Edirne Seyahati, yay. Şamil Mutlu, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul 1994. google scholar
  • • Mihailoviç, Konstantin, Bir Yeniçerinin Hatıraları, çev. Nuri Fudayl Kıcıroğlu-Behiç Anıl Ekin, Ayrıntı Yayınları, İstanbul 2013. google scholar
  • • Muhasiloviç, Jahja, “Bosna Hersek Güncel Tarih Ders Kitaplarında Osmanlı/Türk İmajı”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2015. google scholar
  • • Öz, Gülağ, Yeniçeriler ve Bektaşilik, Barış Kitap, Ankara 2013. google scholar
  • • Özcan, Abdülkadir, “Devşirme”, DİA, IX, s. 254-257. google scholar
  • • Petrov, Petır, Sıdbonosni Vekove za Bılgarskata Narodnost, Izdadelstvo Nauka i İzkustvo, Sofya 1975. google scholar
  • • Şirvanlı Fatih Efendi, Gülzar-ı Fütuhat (Bir Görgü Tanığının Kalemiyle Yeniçeri Ocağının Kaldırılışı), haz. Mehmet Ali Beyhan, Kitapevi, İstanbul 2001. google scholar
  • • Time of Violance, Sinema Filmi, Yönetmen Lyudmil Staykov, 1988, bu film Andon Donçev’in Vreme Razdelno isimli romanına dayanmaktadır, https://www.youtube.com/watch?v=PJMIB4kE998 google scholar
  • • Tuncer, Fatih Fuat, “Kosova’da Tarih Yazımı Tartışmaları: Osmanlı ve Türk İmajı”, Balkan Araştırmaları Dergisi, III/2 (2012), s. 69-96. google scholar
  • • Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, Osmanlı Devleti Teşkilatından Kapukulu Ocakları, I-II, 1. Baskı 1943, 1944, TTK, Ankara 1988. google scholar
  • • Vagalinski, Lyudmil, Pod syankata na yatağana Nasilie 1400g.-1700 g., İK Zlatnoto Pate, Sofya 1996. google scholar
  • • Žunić, Mirna, “Hırvatistan’da Tarih Ders Kitaplarında Osmanlı İmajı”, Yıldız Teknik Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2008. google scholar
  • • Yeniçeriler ve Bir Yeniçerinin Hatıratı, çev. ve yay. haz. Kemal Beydilli, Yitik Hazine, İstanbul 2013. google scholar
  • • Yılmaz, Gülay, “Change in manpower in the Early Modern Janissary Army and its Impact on the Devshirme System”, Rivista di Studi Militari, 6 (2017), s.181-188. google scholar
  • • Yılmaz, Gülay, “The Devshirme System and the Levied Children of Bursa in 1603-4”, Belleten, LXXIX/286 (Aralık 2015), s. 901-931. google scholar

Atıflar

Biçimlendirilmiş bir atıfı kopyalayıp yapıştırın veya seçtiğiniz biçimde dışa aktarmak için seçeneklerden birini kullanın


DIŞA AKTAR



APA

Ersoy Hacısalihoğlu, N. (2017). BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER. Tarih Dergisi, 0(66), 129-154. https://doi.org/null


AMA

Ersoy Hacısalihoğlu N. BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER. Tarih Dergisi. 2017;0(66):129-154. https://doi.org/null


ABNT

Ersoy Hacısalihoğlu, N. BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER. Tarih Dergisi, [Publisher Location], v. 0, n. 66, p. 129-154, 2017.


Chicago: Author-Date Style

Ersoy Hacısalihoğlu, Neriman,. 2017. “BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER.” Tarih Dergisi 0, no. 66: 129-154. https://doi.org/null


Chicago: Humanities Style

Ersoy Hacısalihoğlu, Neriman,. BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER.” Tarih Dergisi 0, no. 66 (Jan. 2022): 129-154. https://doi.org/null


Harvard: Australian Style

Ersoy Hacısalihoğlu, N 2017, 'BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER', Tarih Dergisi, vol. 0, no. 66, pp. 129-154, viewed 18 Jan. 2022, https://doi.org/null


Harvard: Author-Date Style

Ersoy Hacısalihoğlu, N. (2017) ‘BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER’, Tarih Dergisi, 0(66), pp. 129-154. https://doi.org/null (18 Jan. 2022).


MLA

Ersoy Hacısalihoğlu, Neriman,. BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER.” Tarih Dergisi, vol. 0, no. 66, 2017, pp. 129-154. [Database Container], https://doi.org/null


Vancouver

Ersoy Hacısalihoğlu N. BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER. Tarih Dergisi [Internet]. 18 Jan. 2022 [cited 18 Jan. 2022];0(66):129-154. Available from: https://doi.org/null doi: null


ISNAD

Ersoy Hacısalihoğlu, Neriman. BULGARİSTAN TARİH ALGISINDA VE TARİH DERS KİTAPLARINDA DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER”. Tarih Dergisi 0/66 (Jan. 2022): 129-154. https://doi.org/null



ZAMAN ÇİZELGESİ



LİSANS


Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)

This license lets others remix, tweak, and build upon your work non-commercially, and although their new works must also acknowledge you and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.


PAYLAŞ




İstanbul Üniversitesi Yayınları, uluslararası yayıncılık standartları ve etiğine uygun olarak, yüksek kalitede bilimsel dergi ve kitapların yayınlanmasıyla giderek artan bilimsel bilginin yayılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Yayınları açık erişimli, ticari olmayan, bilimsel yayıncılığı takip etmektedir.